ελευθερία

Και: (ε)λευθεριά, λευτεριά

η, ουσ.

Μυθολογία

(πολιτ.) κατάσταση ανεξαρτησίας, απόλυτης αυτοδιαχείρισης μη ελεγχόμενης από ξένα κέντρα
έλλειψη καταναγκασμού
σωτηρία
έλλειψη δισταγμού
καθετί το προσιτό και επιτρεπόμενο
(νεοελλ.) α) τοκετός, β) ευχέρεια, γ) το δικαίωμα της θρησκευτικής επιλογής και λατρείας
(μσν.) α) προνόμιο, β) κυριότητα περιουσιακού στοιχείου, γ) γενναιοδωρία, δ) ευκινησία
(έκφρ.) «ελευθερία της βουλήσεως», το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να διαμορφώνει και να υλοποιεί τις επιλογές του, «ελευθερία του πνεύματος», η απουσία οποιουδήποτε στοιχείου που εμποδίζει τη σκέψη, «ελευθερία του λόγου», το δικαίωμα της ανεμπόδιστης έκφρασης, «ελευθερία του τύπου», η ελευθεροτυπία, «αστική ελευθερία», «ατομική ελευθερία», «κοινωνική ελευθερία», θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας, «ελευθερία θαλασσοπλοΐας – freedom of the seas»,
(μυθολ.) [ως κύρ. όν.:] η *Ελευθερία, μία από τις εννέα Αρετές.

Ετυμολογία

< αρχ. ἐλεύθερος, -α, -ον ή -ος, -ον, [= αυτός που έχει τη δυνατότητα να ασκεί τα πολιτικά του δικαιώματα και να απολαμβάνει των προνόμια που ορίζουν οι νόμοι].

Αρχαία Ελληνικά

Παράγωγα

ελευθεριάζω [= 1. συμπεριφέρομαι σαν ελεύθερος, 2. υπερβαίνω των ορίων, παρεκτρέπομαι]. ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ: Ελευθερία, αρχαία θεότητα, προσωποποίηση της ελευθερίας. Αδελφές της η Ανδρεία, η Δικαιοσύνη, η Καλοκαγαθία, η Σωφροσύνη, η Ευταξία, η Επιστήμη, η Εγκράτεια και η Πραότητα.

Χάρης Παπακυριακού, Λεξικό της Θάλασσας, Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας, Αθήνα 2026, λήμμα «ελευθερία και (ε)λευθεριά και λευτεριά», σσ. 259-260. https://navalhistory.gr/lexiko/ελευθερια-και-ελευθερια-και-λευτερια/