Γράφει ο Ιωάννης Φακής
Μέσα στον ορυμαγδό και την θύελλα των σφαγών και των αιχμαλωσιών των αθώων κατοίκων της μαρτυρικής Χίου, μία πολυμελής, αρχοντική οικογένεια, αυτή των Καλβοκορέσηδων, εγκαταλείπει περίτρομη το αρχοντικό τους στον Κάμπο της Χίου, φτάνοντας σε ένα χωριό, όπου πίστευαν ότι θα ήταν καλύτερα τα πράγματα γι΄ αυτούς. Όμως για κακή τους τύχη, κατέφθασαν εκεί ομάδες βαρβάρων εισβολέων, οι οποίοι τους εντόπισαν στις κρυψώνες του σπιτιού τους. Ο εξάχρονος Ζωρζής, το μεγαλύτερο από τα οκτώ παιδιά της οικογενείας, μαζί με τη μητέρα του και δύο αδελφές του αιχμαλωτίζονται, ενώ οι περισσότεροι στενοί συγγενείς του, μεταξύ των οποίων και 6 αδελφοί του, σκοτώθηκαν.
Με τεράστια προσπάθεια ο πατέρας Καλβοκορέσης, κατάφερε να απελευθερώσει τον πρωτότοκο γιό του καταβάλλοντας λύτρα, ενώ πληροφορήθηκε ότι η γυναίκα του και τα άλλα παιδιά του είχαν οδηγηθεί αιχμάλωτοι στην Σμύρνη. Ο ίδιος ο Ζωρζής γράφει:
“Τώρα που κατάφερε να με απελευθερώσει ο πατέρας μου, δεν είχε πιά λόγο να παραμείνω άλλο στην Χίο. Διότι η υπόλοιπη οικογένεια είχε αιχμαλωτισθεί κάπου στην Μικρά Ασία. Το δε νησί εκυριαρχείτο από Τούρκους, οπότε ήταν αδύνατο να κατοικήσουμε στο κτήμα μας. Γι αυτούς τους λόγους, με την πρώτη ευκαιρία επήγαμε στην Σμύρνη. Από την Σμύρνη, ο πατέρας ανακάλυψε σύντομα τα ίχνη της αιχμάλωτης οικογένειας μας και αμέσως κατέβαλε τα λύτρα για την απελευθέρωση τους.”
Μετά την απελευθέρωση της υπόλοιπης οικογένειας, ο πατέρας του Ζωρζή πήρε την μεγάλη απόφαση να φυγαδεύσει τον γιό του στην Αμερική, με το Αμερικανικό μπρίκι (brig) “Margarita”, το οποίο πιθανότατα αναχώρησε από τη Σμύρνη. Κατά την διάρκεια του 51 ημερών ταξιδιού, δεν ήταν μόνος. Είχε συνταξιδιώτες άλλα οκτώ παιδιά από την Χίο. Ο μικρός Ζωρζής, απέσπασε την συμπάθεια των μελών του πληρώματος του “Margarita” που τον φρόντιζαν και του μάθαιναν τις πρώτες του λέξεις στην Άγγλική.
Όταν έφθασε στην Βαλτιμόρη, το τοπικό Greek Relief Committee, ανέλαβε την προστασία του καθώς και των άλλων παιδιών. Στις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, δημιουργήθηκαν επιτροπές αρωγής σε αρκετές πόλεις, μεταξύ των οποίων η Νέα Υόρκη, η Φιλαδέλφεια, η Βοστώνη και η Βαλτιμόρη. Σκοπός τους ήταν η συγκέντρωση χρημάτων, τροφίμων, ρουχισμού και άλλης βοήθειας για τους Έλληνες.
Η επιτροπή της Βαλτιμόρης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή φαίνεται ότι ασχολήθηκε όχι μόνο με αποστολές βοήθειας προς την Ελλάδα, αλλά και με Έλληνες πρόσφυγες και ορφανά παιδιά που έφθαναν στις ΗΠΑ. Η επιτροπή δεν άφησε απλώς τον μικρό Καλβοκορέση να εγκατασταθεί στη Βαλτιμόρη. Αναζήτησε λύση για το μέλλον του.
Ο Captain Alden Partridge, διευθυντής της Στρατιωτικής Ακαδημίας στο Norwich του Vermont, πληροφορήθηκε την ιστορία του και προσφέρθηκε να τον αναλάβει, να τον μορφώσει και να τον μεγαλώσει σαν γιο του στην δική του Στρατιωτική Ακαδημία. Έτσι και έγινε. Η επιτροπή αποδέχθηκε την πρόταση και έστειλε τον Ζωρζή στο Norwich του Vermont τον Μάρτιο του 1824, όπου έμεινε υπό την προστασία και εκπαίδευση του Partridge μέχρι το 1831. Ο Ζωρζής έμεινε ενθουσιασμένος από την όλη μεταχείριση του Partridge, ο οποίος τον υιοθέτησε. Ο ίδιος γράφει σχετικά στην αυτοβιογραφία του :
Δεν είναι αρκετό αν απλώς σας πω, ότι βρήκα ένα φίλο στο πρόσωπο του Πλοιάρχου Άλντεν Παρτρίτζ, ότι για εμένα αποδείχθηκε πραγματικός πατέρας. Κατά το χρονικό διάστημα που έμεινα μαζί του, δεν λυπήθηκε κανένα έξοδο το οποίο θα συνέτεινε τόσο στην πιο άνετη διαβίωση μου, όσο και στην επιτυχία της μελλοντικής μου σταδιοδρομίας. Εξ αιτίας της δικής του επιρροής εισήλθα στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, ως Δόκιμος.”
Καθώς όμως οι γονείς του δεν γνώριζαν τίποτα για τη τύχη του στην Αμερική, με καταχώρησή τους στη Γενική εφημερίδα Ελλάδος, το 1829, ζητούσαν σχετικές πληροφορίες.
Ε ι δ ο π ο ί η σ ι ς
Ο Κύριος Ζωρζής Καλβοκορέσης, εκ Χίου, ηλικίας ετών δεκαεπτά απεστάλη παρά του πατρός του εις Αμερικήν κατά το 1823 έτος, και ευρίσκετο, καθώς ο ίδιος ειδοποίησεν έκτοτε, στην Στρατιωτικήν Ακαδημία του πλοιάρχου Partridge, στην πόλη Midtown της πολιτείας του Κονέκτικατ των ΗΠΑ, όπου ο Κύριος ούτος υπεδέχθη αυτόν φιλοφρόνως. Ήλπιζον δε οι γονείς του εις ανάλογον καιρού διάστημα να ίδωσι τον αγαπητόν πρωτότοκον υιόν των πλουτισμένον με παιδείαν και μάθησιν ως αξιωθέντα πλουσίων βοηθημάτων, τα οποία ο φιλάνθρωπος και γενναίος ούτος Αμερικανός ευηρεστήθη να τω χορηγήση. Αλλά παρήλθον χρόνοι πέντε και οι γονείς του νέου τούτου, δεν έλαβον κανέν γράμμα παρά του υιού των,δια να πληροφορηθώσι τουλάχιστον ότι ζη.Παρακαλούνται λοιπόν, όσοι εξ εκείνων των μερών γνωρίζουσιν η ηξεύρωσι τι περί του νέου τούτου, να ειδοποιήσωσιν, ει δυνατόν, δια της ιδίας ταύτης εφημερίδος ή του εδώ Κυρίου Λουκά Δ. Ράλλη, τους δικαίως λυπημένους γονείς και συγγενείς του, οίτινες θέλουν μείνει ευγνώμωνες δια το φιλανθρωπικόν τούτο έργον.
Αμέσως μετά πήρε προαγωγή ως midshipman και υπηρέτησε στη φρεγάτα USS “United States” που ανήκε στην U.S. Navy Mediterranean Squadron (Μοίρα Μεσογείου). Κατά τη διάρκεια αυτής της υπηρεσίας, τα έτη 1836 – 1837, αναφέρεται ότι έφθασε στην Χίο και συνάντησε τους γονείς του, οι οποίοι είχαν επιστρέψει στο νησί αλλά και τους άλλους συγγενείς του.
“Μου δόθηκε η ευκαιρία τότε να επισκεφθώ τους γονείς και τους συγγενείς μου. Οι γονείς μου είχαν εν τω μεταξύ επιστρέψει στην Χίο και κατοικούσαν στο κτήμα το οποίο ήταν ιδιοκτησία της γιαγιάς μου – από πλευράς της μητέρας μου.”Αυτό αναφέρεται ρητά στο Naval History Magazine, το οποίο βασίζεται στις οικογενειακές πηγές των Calvocoresses.
Οταν είχε πιά περατώσει την κανονική του εξαετή υπηρεσία ως Δόκιμος, ειδοποιήθηκε να μεταβεί στην Βαλτιμόρη, για να υποβληθεί στις απαιτούμενες Ιατρικές εξετάσεις, προκειμένου να μονιμοποιηθεί στο Ναυτικό. Οι Ιατρικές εξετάσεις συνηγόρησαν στην μονιμοποίηση του και ακολούθως διατάχθηκε να παρουσιαστεί στην Εξερευνητική αποστολή των Η.Π.Α, Διοικητής της οποίας ήταν ο Πλοίαρχος Τσαρλς Ουίλκς. Κατά την διάρκεια της Αποστολής συγκέντρωσε υλικό για την εργασία “Τέσσερα χρόνια με την εξερευνητική αποστολή των Η.Π.Α”
Μετά διατάχθηκε να παρουσιαστεί στο πλοίο ανεφοδιασμού “Οχάιο” και στην συνέχεια τοποθετήθηκε ύπαρχος στο πλοίο “Ουάρεν” με προορισμό τον Ειρηνικό. Κατά την διάρκεια αυτού του πλου, έλαβε τον βαθμό του Υποπλοιάρχου.
Επέστρεψε στις Η.Π.Α στις 14 Απριλίου 1846 και στις 17 Μαΐου τέλεσε τους γάμους του, στην εκκλησία του Αγ.Γεωργίου στην Ν. Υόρκη. Το επόμενο του ταξίδι ήταν με το πλοίο Allegany, στην Μεσόγειο αλλά αυτή την φορά μέχρι την Μάλτα. Αφού του εδόθη 18μηνη άδεια, πήρε διαταγή να παρουσιαστεί στο πλοίο ‘Levant’ με προορισμό τις Ανατολικές Ινδίες.
Στις 5 Αυγούστου 1861 προήχθη σε Αντιπλοίαρχο, αφού υπηρέτησε ως Υποπλοίαρχος δέκα οκτώ χρόνια.
Στις 29 Ιανουαρίου 1862, το σκάφος Supply, υπό τις διαταγές του, κατέλαβε τη συνομοσπονδιακή γολέτα Stephen Hart στα ανοιχτά της νότιας ακτής της Φλόριντα, που μετέφερε διάφορα φορτία. Στις αρχές Αυγούστου 1864 με 115 άντρες σε 7 βάρκες από την πλαγιά του Σαρατόγκα, διεξήγαγε μια αποστολή για τη συλλογή πληροφοριών και τη σύλληψη εχθρικών αιχμαλώτων. Δύο εβδομάδες αργότερα, στο South Newport της Τζόρτζια, ο Colvocoresses οδήγησαν στην αιχμαλωσία 130 άνδρες στους οποίους συμπεριλαμβάνονταν ένας υπολοχαγός και 38 στρατιώτες του Τρίτου Ιππικού της Νότιας Καρολίνας, έξι επιβλέποντες αλυκών που είχε καταστρέψει και 71 σκλάβοι.
Ο βαθμός του Πλοιάρχου, του απονεμήθηκε το 1867 σε ηλικία 50 περίπου ετών με την αποστράτευση του. Όμως, η πολυκύμαντη ζωή του είχε ένα πολύ δυσάρεστο τέλος. Στις 3 Ιουνίου του 1872 έπεσε θύμα ληστών, οι οποίοι αφού τον λήστευσαν τον εφόνευσαν.
Ο Ζωρζής Καλβοκορέσης ευτύχησε ενόσο ζούσε να δει τον γιό του George Partridge Calvocoresses να ακολουθεί τα βήματα του, σταδιοδρομώντας στο U.S Navy, φθάνοντας μάλιστα στον βαθμό του Υποναυάρχου.
Ο George Partridge Colvocoresses γεννήθηκε στο Νόριτς του Βερμόντ στις 3 Απριλίου 1847. Προοριζόμενος να γίνει μέλος της τάξης του Πανεπιστημίου του Norwich το 1866, ο Κολβοκορέσες έφυγε μετά το τέλος του πρώτου έτους των σπουδών του για να υπηρετήσει υπό τον πατέρα του στο USS Supply. Εισήλθε στη Ναυτική Ακαδημία των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία τότε βρισκόταν στο Νιούπορτ του Ρόουντ Άιλαντ, το 1864, κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου, και αποφοίτησε το 1869.
Ο Γεώργιος ( Ζωρζής ) Μ. Καλβοκορέσης έγραψε στα Αγγλικά μία σύντομη αυτοβιογραφία, στο μεγαλύτερο μέρος της οποίας αναφέρεται στις σφαγές και στην περιπέτεια της διάσωσης του:
Γεώργιος Μ. Καλβοκορέσης, Αι Σφαγαί του 1822 και η Ζωή μου / The Massacres of Chios–1822: A Personal Narrative Written for My Family 1857 – 1861
Το πρωτότυπο χειρόγραφο βρίσκεται στα Norwich University Archives και υπάρχει έκδοσή του και στα Ελληνικά από το 2022.
