NavalHistory
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, 2026
Χωρίς αποτελέσματα
Δείτε όλα τα αποτελέσματα
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
    • Όλα
    • Ελληνική Ιστορία
    • Εμπορική Ναυτιλία
    • Ιστορικά Αρχεία
    • Παγκόσμια Ιστορία

    Η βύθιση του «Citta di Genova» – Μαρτυρίες διασωθέντων

    Έμφορτο πλοίο  General Cargo εν  πλώ ενώ διακρίνεται και φορτίο καταστρώματος. Έστω και με πλήρες φορτίο, το βύθισμα των πλοίων αυτών σπάνια έφθανε ως τη γραμμή φορτώσεως  λόγω του ότι το ακανόνιστο σχήμα των διαφόρων συσκευασιών κατελάμβανε τον διαθέσιμο όγκο των χώρων του φορτίου πριν το πλοίο δεχθεί όλο το επιτρεπόμενο βάρος (Broken Stowage).

    Τύποι πλοίων που πέρασαν στην Ιστορία. Τα “τζενεραλάδικα”.

    Η «Μεραρχία Κρητών» στο Αλβανικό μέτωπο και οι νηοπομπές Ν/1 και Ν/2

    Το S/S Burdigala, -πιθανώς στα τέλη του 1912, αρχές του 1913-, κατά την διάρκεια ανθράκευσης του στο Pauillac, κοντά στο Bordeaux, το μητρικό λιμάνι της Compagnie de Navigation Sud-Atlantique. Η μεγάλη κατανάλωση του πλοίου σε γαιάνθρακα θεωρήθηκε ασύμφορη από την Sud-Atlantique, με αποτέλεσμα να περιορίσει την δραστηριότητα του Burdigala μέχρι την παράδοση των αναμενόμενων πλοίων S/S Lutetia και S/S Gallia. Αμέσως μετά το πρώτο ταξίδι του S/S Lutetia, την 1η Νοεμβρίου του 1913, το Burdigala παρέμεινε δεμένο στο λιμάνι του Bordeaux. Η φωτογραφία ανήκει στην λεγόμενη «λευκή περίοδο» του πλοίου, καθώς απεικονίζει το Burdigala λίγο μετά τις εκτεταμένες επισκευές που πραγματοποιήθηκαν στα ναυπηγεία Blohm & Voss του Αμβούργου. (KFB Collection).

    Το ατμόπλοιο “Burdigala”, πρώην “Kaiser Friedrich” (1897-1916)

    Λιμάνι της Πάτρας: Αποβατικά και ναυταθλητισμός

    Γυναίκες, Θάλασσα και Ναυτικά Αρχεία

    Η κατάληψη της Λήμνου πραγματοποιήθηκε με καΐκια (ξύλινα μηχανοκίνητα σκάφη), με ορμητήριο το Πόρτο Λάγος και τη Σαμοθράκη.

    Το ΄λέγαν “Οσία Παρασκευή” εκείνο το καΐκι…

    Συνταγματάρχης Κ. Δαβάκης. Από το απόσπασμα Πίνδου στη βύθιση του Citta di Genova και μια πόλη που κρατά ζωντανή τη μνήμη του.

    Σημαιοφόρος Μηχανικός Αλέξανδρος Διαμαντής: Από το εύδρομο «΄Ελλη» στο θωρηκτό «Αβέρωφ»

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    Η συντηρημένη πλέον σημαία του υποβρυχίου ΤΡΙΤΩΝ στον χώρο της Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού

    Σημαία με ιστορία: Επεμβάσεις συντήρησης και έκθεσης της σημαίας του υποβρυχίου “Τρίτων”.

    Ο θερμαστής με τις 6 φωτιές.

    Ο σπόγγος είχε τη δική του ιστορία. Η περίπτωση του Tarpon Springs.

    Παιδί και θάλασσα. Κατασκηνωτικές δράσεις και σχολικές συνέργειες του χθες.

    Ôá ÐïëåìéêÜ Ðëïßá ôïõ Óôüëïõ åðéèåþñçóå ôçí ÐÝìðôç 4 Ïêôùâñßïõ 2012, ï Ðñüåäñïò ôçò Äçìïêñáôßáò ÊÜñïëïò Ðáðïýëéáò. Ï ê. Ðáðïýëéáò åðéóêÝöèçêå ôï È/Ê ÁÂÅÑÙÖ üðïõ êáé ôÝëåóå ôá åãêáßíéá Ýêèåóçò ìå óôïëÝò ôïõ Ðïëåìéêïý Íáõôéêïý ôçò åðï÷Þò ôùí Âáëêáíéêþí ÐïëÝìùí.
Óôç óõíÝ÷åéá åðéâéâÜóèçêå óôç Ö/à ÓÁËÁÌÉÓ üðïõ êáé åðéèåþñçóå ôá ÐïëåìéêÜ Ðëïßá ôïõ Óôüëïõ.
(EUROKINISSI/ÃÉÙÑÃÏÓ ÊÏÍÔÁÑÉÍÇÓ)

    Η τιμημένη κολλαρίνα

    Γυναικεία δύναμη: Από το ιδεώδες του καμβά και το σεντούκι, στη Γέφυρα του πλοίου

    Σχολή Ναυτικών Δοκίμων 180 χρόνια ανδρείας, γνώσης και ήθους

    Χριστουγεννιάτικο καραβάκι και χριστουγεννιάτικο δέντρο

    Προσπάθειες για την καθιέρωση στολής στο Πολεμικό Ναυτικό στο νέο  Ελληνικό κράτος

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
    Εξωτερικά, διακρίνονταν μόνο οι υπερκατασκευές των αεραγωγών και απόληξη της στοάς εισόδου...

    Τρισδιάστατη απεικόνιση του Κεντρικού Ηλεκτρικού Σταθμού του Βορείου Οχυρού Αίγινας.

    Οι ναυτικοί χάρτες και η ιστορία τους

    Τα “ναύκλαστρα” (τορπίλη και νάρκη) στην Ελλάδα

    Mια “γέφυρα” στην Ιστορία. Τιμώντας τις φρεγάτες τύπου Standard.

    Η Camera Obscura στο Νότιο Οχυρό Πέρδικας Αίγινας

    Το πολεμικό καταφύγιο του παλαιού “Υπουργείου Ναυτικών” στην Πλατεία Κλαυθμώνος.

    Εικονική περιήγηση στο Υποβρύχιο “Πρωτεύς”

    Nathaniel Bowditch (1773-1838). O Aμερικανός μαθηματικός και καπετάνιος που θεωρείται “πατέρας” της αστρονομικής ναυτιλίας.

    Τα μεγάλα πυροβόλα 9 ιντσών του Θ/Κ “ Γ. ΑΒΕΡΩΦ ”

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ

    O “πόλεμος των Φώκλαντς” ως εργαλείο ανάλυσης των επιχειρήσεων “Αττίλας” στην Κύπρο.

    Ιστορία, γεωπολιτική και ο ελληνικός θαλάσσιος χώρος: Μύθοι, δεδομένα και νηφάλια ανάγνωση

    Το τέλος των αντιπάλων του “Αβέρωφ”

    Πώς οι οικονομικές κρίσεις άλλαξαν το ΠΝ (1893, 1932, μεταπολεμικά): Tι κόπηκε, τι καθυστέρησε.

    Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος και το Μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού

    Πρόγραμμα «AMFIBIEBATALJON 2030» του Σουηδικού Ναυτικού.

    Ελληνική Ναυτική Ισχύς στη Στρατηγική Θεωρία: Mahan, Corbett και Σύγχρονο Ναυτικό Δόγμα

    Ναυμαχίες Έλλης – Λήμνου: Επτά διδάγματα για “αχαρτογράφητα” ύδατα της διεθνούς πολιτικής…

    Τα σημαντικά αποτελέσματα των ναυμαχιών της Έλλης και της Λήμνου

  • ΝΑΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

    Η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Διεθνές Δίκαιο

    Hemy, Thomas Marie Madawaska; Lest We Forget - The Sinking of the Lusitania; Brecknock Museum and Art Gallery; http://www.artuk.org/artworks/lest-we-forget-the-sinking-of-the-lusitania-178217

    Η βύθιση του Lusitania. Έγκλημα πολέμου ή νόμιμος στόχος;

    SS Peleus

    Η δίκη του φορτηγού ατμόπλοιου «Πηλεύς» (The Peleus Trial )

    Τα Αγγλικά ναυτοδικεία και η αντιμετώπιση της πειρατείας τον 19ο αιώνα

    Ο Ελληνικός Θαλασσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός & οι επόμενες ενέργειες για κατοχύρωση των Εθνικών Συμφερόντων μας.

    Οι “πόλεμοι του μπακαλιάρου” και τα διδάγματά τους. Μια πάντα επίκαιρη ιστορία.

    Διεθνές Δίκαιο Θαλάσσης – Ιστορική Επισκόπηση

    Τα ναυτικά των γαλάζιων, πράσινων και καφέ υδάτων.

    Πράξεις ανθρώπινης εκβολής ως αβαρία στη ναυτική Ιστορία

  • ΤΕΧΝΗ & ΘΑΛΑΣΣΑ
    • Όλα
    • Βιβλιοπαρουσίαση
    • Ζωγραφική
    • Κινηματογράφος
    • Λογοτεχνία

    Βιβλιοπαρουσίαση: “Ο Σκυριανός Μαντζουράνης Κουναδίνης.”

    Πίνακας Αλεξάνδρας Βλάχου, Γάϊος, Παξοί, 1960

    Μέρες Κατοχής στους Παξούς

    Η ναυπηγική τέχνη μέσα από τον Παπαδιαμάντη

    Η Ύδρα στον Αγώνα του Μεσολογγίου. Η Μάχη της Επιμελητείας

    Είσοδος του θωρηκτού Γεώργιος Αβέρωφ στον Κεράτιο
Κόλπο μετά το τέλος του Α ́ Παγκοσμίου Πολέμου (1919)
Λυκούργος Κογεβίνας
Λάδι σε καμβά 93x130
Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Παλαιά Βουλή)

    Λυκούργος Κογεβίνας: Ο “Αβερωφ” στην Κωνσταντινούπολη.

    To πρώτο ελληνικό πλοίο που βυθίστηκε τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

    “Μaster and Commander”: Στα πανιά του πολέμου και της Iστορίας 

    “ Μην πας βαρκούλα στ’ανοιχτά.” Παραμύθι.

    "Υποβρύχιοι Κολυμβητές"
Μαρία Φιλοπούλου

    Οι “Υποβρύχιοι Κολυμβητές” της Μαρίας Φιλοπούλου

  • ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
    • Φωτογραφίες
    • Podcasts
    • Video
    • Quiz
    • Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη
    • Υποβρύχιο “Πρωτεύς ΙΙ”. Ψηφιακό μουσείο.
    • Σηματοτηλέγραφος Κυθήρων
  • ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
    • Όλα
    • Ελληνική Ιστορία
    • Εμπορική Ναυτιλία
    • Ιστορικά Αρχεία
    • Παγκόσμια Ιστορία

    Η βύθιση του «Citta di Genova» – Μαρτυρίες διασωθέντων

    Έμφορτο πλοίο  General Cargo εν  πλώ ενώ διακρίνεται και φορτίο καταστρώματος. Έστω και με πλήρες φορτίο, το βύθισμα των πλοίων αυτών σπάνια έφθανε ως τη γραμμή φορτώσεως  λόγω του ότι το ακανόνιστο σχήμα των διαφόρων συσκευασιών κατελάμβανε τον διαθέσιμο όγκο των χώρων του φορτίου πριν το πλοίο δεχθεί όλο το επιτρεπόμενο βάρος (Broken Stowage).

    Τύποι πλοίων που πέρασαν στην Ιστορία. Τα “τζενεραλάδικα”.

    Η «Μεραρχία Κρητών» στο Αλβανικό μέτωπο και οι νηοπομπές Ν/1 και Ν/2

    Το S/S Burdigala, -πιθανώς στα τέλη του 1912, αρχές του 1913-, κατά την διάρκεια ανθράκευσης του στο Pauillac, κοντά στο Bordeaux, το μητρικό λιμάνι της Compagnie de Navigation Sud-Atlantique. Η μεγάλη κατανάλωση του πλοίου σε γαιάνθρακα θεωρήθηκε ασύμφορη από την Sud-Atlantique, με αποτέλεσμα να περιορίσει την δραστηριότητα του Burdigala μέχρι την παράδοση των αναμενόμενων πλοίων S/S Lutetia και S/S Gallia. Αμέσως μετά το πρώτο ταξίδι του S/S Lutetia, την 1η Νοεμβρίου του 1913, το Burdigala παρέμεινε δεμένο στο λιμάνι του Bordeaux. Η φωτογραφία ανήκει στην λεγόμενη «λευκή περίοδο» του πλοίου, καθώς απεικονίζει το Burdigala λίγο μετά τις εκτεταμένες επισκευές που πραγματοποιήθηκαν στα ναυπηγεία Blohm & Voss του Αμβούργου. (KFB Collection).

    Το ατμόπλοιο “Burdigala”, πρώην “Kaiser Friedrich” (1897-1916)

    Λιμάνι της Πάτρας: Αποβατικά και ναυταθλητισμός

    Γυναίκες, Θάλασσα και Ναυτικά Αρχεία

    Η κατάληψη της Λήμνου πραγματοποιήθηκε με καΐκια (ξύλινα μηχανοκίνητα σκάφη), με ορμητήριο το Πόρτο Λάγος και τη Σαμοθράκη.

    Το ΄λέγαν “Οσία Παρασκευή” εκείνο το καΐκι…

    Συνταγματάρχης Κ. Δαβάκης. Από το απόσπασμα Πίνδου στη βύθιση του Citta di Genova και μια πόλη που κρατά ζωντανή τη μνήμη του.

    Σημαιοφόρος Μηχανικός Αλέξανδρος Διαμαντής: Από το εύδρομο «΄Ελλη» στο θωρηκτό «Αβέρωφ»

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    Η συντηρημένη πλέον σημαία του υποβρυχίου ΤΡΙΤΩΝ στον χώρο της Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού

    Σημαία με ιστορία: Επεμβάσεις συντήρησης και έκθεσης της σημαίας του υποβρυχίου “Τρίτων”.

    Ο θερμαστής με τις 6 φωτιές.

    Ο σπόγγος είχε τη δική του ιστορία. Η περίπτωση του Tarpon Springs.

    Παιδί και θάλασσα. Κατασκηνωτικές δράσεις και σχολικές συνέργειες του χθες.

    Ôá ÐïëåìéêÜ Ðëïßá ôïõ Óôüëïõ åðéèåþñçóå ôçí ÐÝìðôç 4 Ïêôùâñßïõ 2012, ï Ðñüåäñïò ôçò Äçìïêñáôßáò ÊÜñïëïò Ðáðïýëéáò. Ï ê. Ðáðïýëéáò åðéóêÝöèçêå ôï È/Ê ÁÂÅÑÙÖ üðïõ êáé ôÝëåóå ôá åãêáßíéá Ýêèåóçò ìå óôïëÝò ôïõ Ðïëåìéêïý Íáõôéêïý ôçò åðï÷Þò ôùí Âáëêáíéêþí ÐïëÝìùí.
Óôç óõíÝ÷åéá åðéâéâÜóèçêå óôç Ö/à ÓÁËÁÌÉÓ üðïõ êáé åðéèåþñçóå ôá ÐïëåìéêÜ Ðëïßá ôïõ Óôüëïõ.
(EUROKINISSI/ÃÉÙÑÃÏÓ ÊÏÍÔÁÑÉÍÇÓ)

    Η τιμημένη κολλαρίνα

    Γυναικεία δύναμη: Από το ιδεώδες του καμβά και το σεντούκι, στη Γέφυρα του πλοίου

    Σχολή Ναυτικών Δοκίμων 180 χρόνια ανδρείας, γνώσης και ήθους

    Χριστουγεννιάτικο καραβάκι και χριστουγεννιάτικο δέντρο

    Προσπάθειες για την καθιέρωση στολής στο Πολεμικό Ναυτικό στο νέο  Ελληνικό κράτος

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
    Εξωτερικά, διακρίνονταν μόνο οι υπερκατασκευές των αεραγωγών και απόληξη της στοάς εισόδου...

    Τρισδιάστατη απεικόνιση του Κεντρικού Ηλεκτρικού Σταθμού του Βορείου Οχυρού Αίγινας.

    Οι ναυτικοί χάρτες και η ιστορία τους

    Τα “ναύκλαστρα” (τορπίλη και νάρκη) στην Ελλάδα

    Mια “γέφυρα” στην Ιστορία. Τιμώντας τις φρεγάτες τύπου Standard.

    Η Camera Obscura στο Νότιο Οχυρό Πέρδικας Αίγινας

    Το πολεμικό καταφύγιο του παλαιού “Υπουργείου Ναυτικών” στην Πλατεία Κλαυθμώνος.

    Εικονική περιήγηση στο Υποβρύχιο “Πρωτεύς”

    Nathaniel Bowditch (1773-1838). O Aμερικανός μαθηματικός και καπετάνιος που θεωρείται “πατέρας” της αστρονομικής ναυτιλίας.

    Τα μεγάλα πυροβόλα 9 ιντσών του Θ/Κ “ Γ. ΑΒΕΡΩΦ ”

  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ

    O “πόλεμος των Φώκλαντς” ως εργαλείο ανάλυσης των επιχειρήσεων “Αττίλας” στην Κύπρο.

    Ιστορία, γεωπολιτική και ο ελληνικός θαλάσσιος χώρος: Μύθοι, δεδομένα και νηφάλια ανάγνωση

    Το τέλος των αντιπάλων του “Αβέρωφ”

    Πώς οι οικονομικές κρίσεις άλλαξαν το ΠΝ (1893, 1932, μεταπολεμικά): Tι κόπηκε, τι καθυστέρησε.

    Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος και το Μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού

    Πρόγραμμα «AMFIBIEBATALJON 2030» του Σουηδικού Ναυτικού.

    Ελληνική Ναυτική Ισχύς στη Στρατηγική Θεωρία: Mahan, Corbett και Σύγχρονο Ναυτικό Δόγμα

    Ναυμαχίες Έλλης – Λήμνου: Επτά διδάγματα για “αχαρτογράφητα” ύδατα της διεθνούς πολιτικής…

    Τα σημαντικά αποτελέσματα των ναυμαχιών της Έλλης και της Λήμνου

  • ΝΑΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

    Η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Διεθνές Δίκαιο

    Hemy, Thomas Marie Madawaska; Lest We Forget - The Sinking of the Lusitania; Brecknock Museum and Art Gallery; http://www.artuk.org/artworks/lest-we-forget-the-sinking-of-the-lusitania-178217

    Η βύθιση του Lusitania. Έγκλημα πολέμου ή νόμιμος στόχος;

    SS Peleus

    Η δίκη του φορτηγού ατμόπλοιου «Πηλεύς» (The Peleus Trial )

    Τα Αγγλικά ναυτοδικεία και η αντιμετώπιση της πειρατείας τον 19ο αιώνα

    Ο Ελληνικός Θαλασσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός & οι επόμενες ενέργειες για κατοχύρωση των Εθνικών Συμφερόντων μας.

    Οι “πόλεμοι του μπακαλιάρου” και τα διδάγματά τους. Μια πάντα επίκαιρη ιστορία.

    Διεθνές Δίκαιο Θαλάσσης – Ιστορική Επισκόπηση

    Τα ναυτικά των γαλάζιων, πράσινων και καφέ υδάτων.

    Πράξεις ανθρώπινης εκβολής ως αβαρία στη ναυτική Ιστορία

  • ΤΕΧΝΗ & ΘΑΛΑΣΣΑ
    • Όλα
    • Βιβλιοπαρουσίαση
    • Ζωγραφική
    • Κινηματογράφος
    • Λογοτεχνία

    Βιβλιοπαρουσίαση: “Ο Σκυριανός Μαντζουράνης Κουναδίνης.”

    Πίνακας Αλεξάνδρας Βλάχου, Γάϊος, Παξοί, 1960

    Μέρες Κατοχής στους Παξούς

    Η ναυπηγική τέχνη μέσα από τον Παπαδιαμάντη

    Η Ύδρα στον Αγώνα του Μεσολογγίου. Η Μάχη της Επιμελητείας

    Είσοδος του θωρηκτού Γεώργιος Αβέρωφ στον Κεράτιο
Κόλπο μετά το τέλος του Α ́ Παγκοσμίου Πολέμου (1919)
Λυκούργος Κογεβίνας
Λάδι σε καμβά 93x130
Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Παλαιά Βουλή)

    Λυκούργος Κογεβίνας: Ο “Αβερωφ” στην Κωνσταντινούπολη.

    To πρώτο ελληνικό πλοίο που βυθίστηκε τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

    “Μaster and Commander”: Στα πανιά του πολέμου και της Iστορίας 

    “ Μην πας βαρκούλα στ’ανοιχτά.” Παραμύθι.

    "Υποβρύχιοι Κολυμβητές"
Μαρία Φιλοπούλου

    Οι “Υποβρύχιοι Κολυμβητές” της Μαρίας Φιλοπούλου

  • ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
    • Φωτογραφίες
    • Podcasts
    • Video
    • Quiz
    • Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη
    • Υποβρύχιο “Πρωτεύς ΙΙ”. Ψηφιακό μουσείο.
    • Σηματοτηλέγραφος Κυθήρων
  • ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ
Χωρίς αποτελέσματα
Δείτε όλα τα αποτελέσματα
Naval History
Χωρίς αποτελέσματα
Δείτε όλα τα αποτελέσματα

Η βύθιση του «Citta di Genova» – Μαρτυρίες διασωθέντων

Γιώργος Καρέλας Γιώργος Καρέλας    
Reading Time: 5 mins read
A A
0
Αρχική Ναυτική Ιστορία Παγκόσμια Ιστορία
ADVERTISEMENT
Share on FacebookShare on TwitterShare on Linkdin

Κείμενο Γιώργος Καρέλας

 Οι ιστορίες με ναυάγια ανέκαθεν αποτελούσαν ιστορικά  γεγονότα που τραβούσαν την προσοχή όλων μας λόγω της τραγικότητας της στιγμής, της απώλειας συχνά  μεγάλου αριθμού ανθρώπων, των αγωνιωδών προσπαθειών για την επιβίωσή τους και του μυστηρίου που τις συνόδευε.

Κάποια σημαντικά γεγονότα τείνουν να χαθούν στη λήθη του χρόνου, ευτυχώς όμως υπάρχουν «κρυμμένα» αρχεία, αφηγήσεις μαρτύρων ακόμα και παλιά βιβλία, που όταν ανακαλύπτονται, θεωρώ πως είναι χρέος μας να τα δημοσιοποιούμε για να μαθαίνουν όλο και περισσότεροι τις ιστορίες αυτές, που αν και τις περισσότερες φορές τραγικές, δεν παύουν να αποτελούν κομμάτια της ιστορίας του τόπου μας.

Σκοπός αυτού του άρθρου -που σε ένα βαθμό είναι μεταφορά μέρους ύλης  από παλιό βιβλίο,  είναι το γεγονός  της σύλληψης Ελλήνων στρατιωτικών από το νησί της Ζακύνθου και η προσπάθεια μεταφοράς τους ως ομήρων  στην Ιταλία. Το πλοίο όμως που τους μετέφερε, το «Citta di Genova» , βυθίστηκε στο Ιόνιο από το Βρετανικό υποβρύχιο HMS «Tiger» σε μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του Β’ Π.Π. στα νερά του Ιονίου.

  Αποφάσισα να περιοριστώ κυρίως στις περιγραφές της βύθισης όπως τις βίωσαν  δύο διασωθέντες, που τις περιγράφουν ο καθένας  με τον δικό του, παρόμοιο αλλά ταυτόχρονα  μοναδικό και συγκλονιστικό  τρόπο. Θεωρώ ότι είναι συνταρακτικές οι στιγμές που βίωσαν  αυτοί οι  πατριώτες που είχαν ήδη πολεμήσει ηρωικά  τους Ιταλούς και δημιούργησαν το έπος του 40. Αξίζει να τις και να τους γνωρίσουμε λίγο καλύτερα από τις περιγραφές τους.

            Το «Città di Genova» (Πόλη της Γένοβας) απέπλευσε από το λιμάνι της Πάτρας στις 20 Ιανουαρίου 1943 αλλά  το μεσημέρι (ώρα 13:17΄) κοντά στο νησί Σάσων στην Αδριατική, το πλοίο που  μετέφερε 400 περίπου άτομα (200 περίπου Ιταλοί στρατιώτες και  152 Έλληνες όμηροι ) στο Μπάρι, τορπιλίστηκε από αγγλικό υποβρύχιο και βυθίστηκε.

            To 1942, δεύτερο έτος της Ιταλικής κατοχής στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας άρχισαν να πραγματοποιούνται επιθέσεις από αντάρτικες ομάδες και   δολιοφθορές, με πιο γνωστή αυτή της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου τη νύχτα της 25ης προς 26ης Νοεμβρίου 1942. Οι Ιταλοί αντέδρασαν με διάφορους τρόπους και ένας εξ αυτών ήταν το σχέδιο συγκέντρωσης Ελλήνων πατριωτών, κυρίως Αξιωματικών του Ελληνικού στρατού την  αποστολή τους, ως ομήρων, σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως στην Ιταλία. Το ναυάγιο του «Città di Genova» έγινε γνωστό, μεταξύ των άλλων, και  για την απώλεια του ήρωα Συνταγματάρχη πεζικού του Αλβανικού μετώπου Κωνσταντίνου  Δαβάκη.

Στο ιταλοκρτούμενο  νησί της Ζακύνθου η αντίδραση της Ιταλικής κατοχικής Διοίκησης ήταν άμεση. Συνελήφθησαν πολλοί Έλληνες στρατιωτικοί και πατριώτες με σκοπό να μεταφερθούν στην Ιταλία.

Το γεγονός της βύθισης του «Citta di Genova»  είναι λίγο πολύ γνωστό,  ελάχιστα γνωστά όμως είναι τα παρακάτω γεγονότα που αντέγραψα από το βιβλίο «Η Ζάκυνθος στα χρόνια της Ιταλικής κατοχής» του Διονυσίου Στραβολέμου, με σπάνια ντοκουμέντα από τα πιο σημαντικά γεγονότα της κατοχής στο νησί, ένα βιβλίο που μου δόθηκε να  μελετήσω  από τον λάτρη της ιστορίας και συλλέκτη κ. Νικόλαο Δρακόπουλο από την Πάτρα.

Το ιστορικό αυτό απόσπασμα καταγράφει με λεπτομέρεια μια από τις πιο μαύρες σελίδες της κατοχικής περιόδου στη Ζάκυνθο, η οποία ξεκινά στις αρχές Δεκεμβρίου του 1942 με φόντο τη μυστική δράση του «Εθνικού Στρατιωτικού Συνδέσμου» που λειτουργούσε στο νησί.

Η Ζάκυνθος το 1941, φωτογραφία Ιταλού στρατιώτη

Την περίοδο εκείνη, ο Ιταλός πολιτικός διοικητής Λουΐτζι Τζανόνι αναχωρεί με άδεια για την Κέρκυρα και την προεδρία της τοπικής Επιτροπής Ασφαλείας αναλαμβάνει ο αναπληρωτής του, σχολικός επόπτης Γουΐντο Φάμπρις. Υπό την καθοδήγησή του, η επιτροπή αυτή συνεδριάζει κρυφά και λαμβάνει μια σκληρή και άδικη απόφαση για μαζικές συλλήψεις, η οποία, παρά τις προσπάθειες να μείνει απόλυτα μυστική —με μόνη εξαίρεση μια κρυφή προειδοποίηση που κατάφερε να δώσει ο Αντώνιος Παράσχης σ’ έναν έφεδρο αξιωματικό— εκτελείται αιφνιδιαστικά το πρωί της Παρασκευής, 11 Δεκεμβρίου 1942.

Οι Ιταλοί καραμπινιέροι ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης της Ζακύνθου, χτυπούν πόρτες σπιτιών, εισβάλλουν σε γραφεία και καταστήματα και συλλαμβάνουν μαζικά Έλληνες εφέδρους αξιωματικούς, οι οποίοι αποτελούσαν την επιστημονική, επαγγελματική και κοινωνική ελίτ του τόπου. Το κλίμα τρομοκρατίας γίνεται εμφανές όταν οι αρχές κατοχής εισβάλλουν ακόμα και μέσα στην κατάμεστη αίθουσα του Δικαστηρίου την ώρα που αυτό συνεδριάζει, αναγκάζοντας τον Πρόεδρο Πρωτοδικών Ιωάννη Οικονόμου να διακόψει τη διαδικασία και να συλληφθεί επί της έδρας, ενώ μαζί του οδηγούνται στη σκοτεινή κράτηση ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Παναγιώτης Θεοδωρακόπουλος, δικηγόροι, δικαστικοί υπάλληλοι, εκπαιδευτικοί, τραπεζικοί, επιστήμονες, καθώς και ο επικεφαλής του αντιστασιακού συνδέσμου, συνταγματάρχης Αντώνιος Καποδίστριας. Η βίαιη αυτή επιχείρηση προκαλεί τεράστιο αναβρασμό και αγωνία σε ολόκληρη τη ζακυνθινή κοινωνία, η οποία συγκεντρώνεται έξω από το κτίριο της Καραμπινιερίας ζητώντας εξηγήσεις, λαμβάνοντας όμως μόνο τη στερεότυπη άρνηση των Ιταλών.

            Η τραγωδία αυτών των ανθρώπων παίρνει ακόμα πιο δραματική τροπή τους επόμενους μήνες, όταν στις 28 Μαρτίου 1943 τοιχοκολλάται στον υπαίθριο ελεγχόμενο χώρο του «Λιττόριο» μια επίσημη διαταγή της «Ανώτατης Ιταλικής Διοίκησης», η οποία μετατρέπει το καθεστώς των ομήρων σε αιχμαλώτους πολέμου, προκειμένου να μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Ιταλία.

            Ταυτόχρονα, αρχίζει να κυκλοφορεί ευρέως η ψιθυριστή και μετέπειτα επιβεβαιωμένη από την Αθήνα είδηση ότι το πλοίο που μετέφερε τους Ζακυνθινούς αιχμαλώτους είχε δεχθεί τορπιλισμό στην Αδριατική Θάλασσα.

Η φρικτή αυτή πληροφορία επισημοποιείται τις πρώτες ημέρες του Απριλίου, όταν μια ιταλική επιτροπή αξιωματούχων επισκέπτεται τα σπίτια των Παύλου Θεοφάνους, Ιωάννη Καλλίγερου και Διονυσίου Καρβελλά, ανακοινώνοντας στις οικογένειές τους ότι το πλοίο τορπιλίστηκε το απόγευμα της 21ης Ιανουαρίου 1943 και ότι οι δικοί τους άνθρωποι πνίγηκαν ή σκοτώθηκαν, ενώ τα πτώματά τους βρέθηκαν και ενταφιάστηκαν στη νησίδα Σάσωνα.1είναι ακατοίκητη αλβανική νησίδα έκτασης περίπου 5,7 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η οποία βρίσκεται σε στρατηγική θέση στην είσοδο του Κόλπου του Αυλώνα και στο στενό του Οτράντο.

Το «Ciitta di Genova» πριν τον πόλεμο.

Το βαθύ πένθος και η οργή του λαού για το έγκλημα αυτό αναγκάζουν τελικά το Πολιτικό Γραφείο του Επιτετραμμένου να εκδώσει μια πλήρη λίστα με τον απολογισμό της ναυτικής τραγωδίας. Η ανακοίνωση αυτή καταγράφει τους τρεις επιβεβαιωμένους νεκρούς, ορίζει ως αγνοούμενους άλλους οκτώ επιφανείς άνδρες —μεταξύ των οποίων τον δικαστή Οικονόμου και τον συνταγματάρχη Καποδίστρια για τους οποίους δεν υπήρξε ποτέ ξανά κανένα ίχνος ζωής— και ονομάζει δεκατρείς διασωθέντες. Η τύχη των τελευταίων επιβεβαιώνεται λίγο αργότερα, φέρνοντας μια αμυδρή ανακούφιση μέσα στο γενικότερο δράμα, όταν ο πατέρας του νεαρού σπουδαστή Τάκη Βορίση και κατόπιν οι συγγενείς των υπολοίπων διασωθέντων λαμβάνουν τα πρώτα, λακωνικά επιστολικά δελτάρια από την Ιταλία, όπου οι αιχμάλωτοι ενημερώνουν για την κατάστασή τους, σφραγίζοντας έτσι με τον πιο ζωντανό τρόπο το χρονικό αυτής της πρωτοφανούς ιστορικής τραγωδίας της Ζακύνθου.

Το «Cιtta di Genova» στο λιμάνι της Πάτρας.

Μαρτυρίες (Τορπιλισμός – πνιγμός ομήρων)

Περιγράφονται  δύο συναρπαστικές ιστορίες Ζακυνθινών που επέζησαν της τραγωδίας όπως ακριβώς έχουν καταγραφεί στο βιβλίο.

[..]     Ένας απὸ τοὺς διασωθέντες ἀξιωματικούς, ὁ ἔφεδρος Υπολοχαγός Λάμπρος Ζήβας, διὰ τῶν κάτωθι γενικών γραμμών, περιέγραψε ἀργότερον, τὴν μεγάλην τραγωδίαν τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασαν οἱ ἁγνοὶ αὐτοὶ Ελληνες πατριῶτες, ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς συλλήψεώς των μέχρι καὶ τῆς τοιαύτης τοῦ τορπιλλισμού των: «Τὴν ἑπομένην τῆς συλλήψεως ἐπεβιβάσθημεν  ἑνὸς πλοιαρίου όπου μετήχθημεν εἰς ἐγκληματικὸς φυλακάς Λευκάδος ἀφ’ οὗ διήλθομεν διὰ τῶν λιμένων Σάμης καὶ Ἰθάκης.

Μετὰ δεκαπενθήμερον παραμονὴν εἰς φυλακὰς καὶ τῇ ἰσχυρά συνοδεία Καραμπινιέρων, ἐπεβιβάσθημεν φορτηγῶν αὐτοκινήτων ὅπου διὰ τοῦ Καρβασαρά-Αγρινίου ένεκλείσθημεν εἰς στρατόπεδον Μεσολογγίου, ὅπου ἐκεῖ, συννηντήθημεν καὶ μετ ̓ ἄλλων ὁμήρων Στρατιωτικών. Μετὰ ὀκταήμερον παραμονὴν ἐπεβιβάσθημεν πλοίου όλοι μαζί, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν κ. Ποταμίτην ὅστις βαρέως ἀσθενοῦσε, και ὁδηγήθημεν εἰς Πάτρας (Ξενοδοχεῖον Ολύμπια) ὅπου καὶ ἐνεκλείσθημεν.

Διαβάστε επίσης:  Η συγκλονιστική Μεγάλη Εβδομάδα της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας

Στις 20 Ιανουαρίου 1943 καὶ περὶ ὥραν 5 μ.μ. μὲ ἰσχυρὰν συνοδείαν, ἐπιβιβαζόμεθα τοῦ ἐξοπλισμένου πλοίου «Citta di Genova» ἐννέα χιλιάδων τόννων, διὰ τὸ μοιραῖον ταξείδι, 152 συνολικῶς Έλληνες αξιωματικοὶ ἀπὸ διάφορα μέρη [..]

Σκίτσο πλοίου τύπου Citta. Επρόκειτο περί ομοίων ιταλικών επιβατηγών πλοίων που είχαν επιταχθεί από το Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό. Η πλειονότητα εξ αυτών ανήκε στην κρατική Ιταλική ναυτιλιακή εταιρεία Tirrenia (πλήρες όνομα τότε: Tirrenia Società Anonima di Navigazione), με έδρα τη Νάπολη. Χρησιμοποιήθηκαν σαν μεταγωγικά πλοία από την Regia Marina

Απὸ τὸ λιμάνι τῶν Πατρῶν τὸ πλοῖον ξεκίνησε περὶ τὴν 12ην νυχτερινήν. Ο καθεὶς εἶχε καὶ ἀπὸ ἕνα ἀτομικὸ σωσσίβιο, ἡ δὲ συμπεριφορὰ τῶν Ἰταλῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πλοίου, εὐγενική. Τὴν χαραυγὴ τῆς 21ης διερχόμεθα τὴν Κέρκυραν καὶ μὲ συγκίνησιν ἀποχαιρετούσαμε τὰ τελευταῖα Ἑλληνικὰ βουνά. Τὸ πλοῖο μας, διέσχιζε ἀπτόητο τὸ πέλαγος χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἴσως στὸ δρόμο του να παραμονεύῃ κανένα ὑποβρύχιο τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἔστελνε στοὺς ὑγροὺς τάφους.

Τὸ πλοῖο μας, θαρραλέο καὶ «τυχερό» ἔτσι μᾶς τόνισε ἕνας Ιταλός αξιωματικός, « ἕνδεκα φορὲς οἱ ἐχθροὶ ἀπεπειράθησαν νὰ τὸ τορπιλλίσουν, ἀλλ’ ἀπέτυχαν λόγῳ τῆς ταχύτητος καὶ τοῦ ἐξοπλισμού του». Πλησιάζουμε τὴν Αὐλῶνα, τὴν διερχόμεθα καὶ πέρνουμε κατεύθυνσιν πρὸς Πρίντιζι. Ήδη μπαίνουμε στη «Μάρε νόστρουμ»  ἔτσι τονίζει ὁ Καπετάνιος καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος, γι’ αὐτὸ κάλεσε καὶ τοὺς Συνταγματάρχας Έλληνας στὰ ἰδιαίτερά του διαμερίσματα για τσάϊ. Πλησιάζει μεσημέρι, ὅλοι καθόμαστε μὲ ὄρεξι νὰ φᾶμε τὴν πάστα σούτα καὶ φρέσκο ψωμί, ποὺ μᾶς προσφέρει ἡ ὑπηρεσία τοῦ πλοίου. Αφού φάγαμε, ὅλοι οἱ Ζακυνθινοί ποὺ σημειωτέον εἴχαμε ἰδιαίτερο διαμέρισμα, κακλιθήκαμε καὶ σιγοτραγουδώντας, παραδινόμαστε στὸν ὕπνο.

Δὲν εἴχαμε καν καλὰ ἀποκοιμηθεῖ καὶ ἕνας δυνατὸς τρανταγμὸς τοῦ πλοίου μᾶς κάνει νὰ πεταχτοῦμε ὄρθιοι καὶ κατατρομαγμένοι. Μιὰ φωνὴ ποὺ δὲν θὰ τὴν ξεχάσω ποτέ, μιὰ φωνὴ στρίγγλα, μᾶς πληροφορεί, ὅτι τορπιλλιστήκαμε καὶ βυθιζόμαστε. Σκηνὲς ἀλλοφροσύνης, σκηνές  φρίκης διαδραματίζονται ἀπάνω στὸ καράβι. Γοερὲς κραυγές βγαίνουν ἀπὸ παντοῦ, ὁ θάνατος στοὺς ὑγροὺς τάφους τῆς ἀφιλόξενης  ̓Αδριατικῆς σὲ λίγα λεπτά μᾶς περιμένει. Κατορθώνουμε νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ διαμέρισμά μας καὶ νὰ τρέχουμε στὸ κατάστρωμα μισόγυμνοι. Παντοῦ συντρίμια, καπνοί, πτώματα, αἵματα, ἕνας Καραμπινιέρος  ̓Ανθυπασπιστής αὐτοκτονοῦσε μέ τὸ πιστόλι του. Όλοι τρέχαμε μὲ τὰ σωσίβια φορεμένα πρὸς τὸ μέρος τῆς καθόδου πρὸς τὴν θάλασσα. Σύγχυσις καὶ πανικός τοῦ πληρώματος· οὐδεμία τάξις· ὁ σώζων ἑαυτὸν σωθήτω.

Οἱ πιὸ θαρραλέοι πηδοῦσαν στὴ θάλασσα γιὰ νὰ σωθοῦν, ἀφοῦ πετοῦσαν προηγουμένως, ἢ σχεδίας ἢ βάρκες. Τοιουτοτρόπως, οἱ θαρραλέοι καὶ ἀποφασιστικοὶ ἐσώζοντο, ἐνᾧ οἱ ἀναποφάσιστοι παρέμενον στὸ καράβι ἀναμένοντες τὴν…..τύχην ὅτι θὰ τοὺς σώσῃ, χωρὶς νὰ ἐνεργοῦν διὰ τὴν σωτηρίαν των. Τὸ πλοῖον ἐφαίνετο ὅτι μετὰ πολλὴν ὥραν θὰ ἐβυθίζετο. Τὸ S.O.S. δὲν ἐξεπέμφθη διότι ἡ τορπίλλη, ἔπληξε τὰ μηχανήματα. Ἡ ὥρα τοῦ τορπιλλισμού 1.23. Ἐν τῷ μεταξύ, φαίνεται ὅτι τὸ πλήρωμα ἀπέκτησε ὀλίγην ψυχραιμίαν καὶ ἐπέβαλε κάποιαν τάξιν.

Εγὼ ἤδη εὑρισκόμην στὴ θάλασσα καὶ ἐπὶ σχεδίας, ὁπότε ἀκούω τὸ πυροβόλον τοῦ καραβιοῦ νὰ βάλῃ τροχιοδεικτικὰ βλήματα, προφανῶς θέλον νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν πλησιεστέραν ναυτικὴν βάσιν τῆς Σάσωνος. Τὸ ὑποβρύχιον οὐδαμοῦ ἐφαίνετο. Δεν εἶχε τελειώσει ἡ τρίτη βολὴ, ὁπότε κάτι σαν καρχαρίας μὲ ὁρμὴ διέσχιζε τὴ θάλασσα. Ήταν η δεύτερη τορπίλλη. Οικτρὸν ἰδεῖν, ἔλεγαν οἱ Λατῖνοι· μιὰ στήλη ὕδατος ἀνακατεμένη μὲ συντρίμια του καραβιοῦ καὶ μὲ ἀνθρώπινα πτώματα ἔφθασαν μέχρι τὸν ἕβδομο οὐρανὸ. Τὸ πλοῖο κοματιάζεται εἰς δύο καὶ εἰς σχῆμα V να βυθίζεται με δαιμονιώδη ταχύτητα. Κλείνω τὰ μάτια γιὰ νὰ μὴν ἰδῶ τὸ ἀπερίγραπτο δράμα αὐτοῦ τοῦ κόσμου ποὺ ἦτο ἀκόμη ἐπάνω στὸ καράβι καὶ τὸν ὁποῖον ἀχόρταγα κατάπινε ἡ θάλασσα. Σφίγγουμε τὴ καρδιὰ γιὰ νὰ μὴ δοῦμε τὶς ἀνατρεπόμενες σχεδίες καὶ βάρκες γεμάτες ἀπὸ ναυαγούς, ποὺ κι’ αὐτές, μέσα στὴ δίνη τοῦ καραβιοῦ κατεποντίζοντο.

Παντοῦ φωνὲς ἀγωνίας κι’ ἀπελπισίας, παντοῦ κλάματα: «Μάννα μου βοήθεια !!!!». Τὸ πλοῖο μας κατεποντίσθη καὶ ἀπὸ τὸ βυθὸ πιὰ ἐκρήξεις τῶν βομβῶν του, τοῦ βυθοῦ. Τώρα πιά, στὸ σημεῖο τοῦ ναυαγίου ἀρχίζουν νὰ ἐκβράζωνται τουμπάνια ἀνθρώπινα καὶ γενικά συντρίμια του καραβιοῦ.

Ἡμεῖς ποὺ γλυτώσαμε ἀπὸ τὸν πνιγμὸ εἴχαμε πάρει τὴν ἀπόφαση να σωθοῦμε καὶ νὰ πατήσουμε τὸ πόδι μας σὲ ξηρά. Μὰ ξηρά δὲν βλέπαμε πουθενά μόνο σαν θαμπό σύννεφο αλάργα φαίνονταν ἡ Σάσων, τὸ πάλαι Ἑλληνικὸ Νησί, καὶ ἡ ὁποία ἀπεῖχε περὶ τὰ 30 μίλλια. Προετοιμαζόμαστε νὰ ξεκινήσουμε μὲ τὴ βάρκα μας ἡ ὁποία ἦτο ἐφοδιασμένη μὲ κουπιά καὶ φωτοβολίδες στὴν ὁποίαν ἐπέβαινον 53 ναυαγοί, ἀλλὰ γύρω μας διεδραματίζοντο σκηνὲς τραγικές πολλοὶ ναυαγοί μὴ εὑρίσκοντες μέσον διασώσεώς των, εἶχαν πιαστῆ ἀπὸ τὴν βάρκα μας, ἐν οἷς καὶ 4 Ζακύνθιοι-Βερναρδάκης, Καλλίγερος, Ραυτόπουλος, Καρβελλᾶς-οἱ ὁποῖοι παρακλητικὰ μοῦ ζητοῦσαν νὰ τοὺς βοηθήσω. Δὲν ὑπῆρχε ἐλπὶς διασώσεώς των, διότι ἐπιχειρήσας νὰ τοὺς σώσω, ὁ Ιταλός ἀξιωματικὸς ποὺ ὑπῆρχε μεταξύ μας, μὲ ἠπείλησε προτείνοντας τὸ πιστόλι του.

Οφείλω νὰ ὁμολογήσω, τώρα, ψύχραιμα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σώσουμε ἔστω καὶ ἕνα, διότι ὑπῆρχε κίνδυνος ἀνατροπῆς τῆς βάρκας μας λόγῳ τῶν πολλῶν (53 ἐν ὅλῳ) ποὺ ἐπεβαίνομεν. Τοιουτοτρόπως, μὲ  κοματιασμένη τὴν καρδιὰ ἔβλεπα αγαπημένους συντρόφους μου νὰ πεθαίνουν ζητώντας μου βοήθεια, τὴν ὁποίαν δὲν μποροῦσα νὰ δώσω. Η πορεία μας ἄρχισε μὲ κατεύθυνσιν πρὸς Σάσωνα ὑπὸ δριμύ ψύχος, διότι είμαστε γυμνοί καὶ βυθισμένοι σχεδὸν τὸ μισὸ σῶμα στὴ θάλασσα, ἀλλὰ ὑπὸ φεγγαρόλουστη βραδυὰ καὶ ἡρεμίαν τῆς θαλάσσης.

Δὲν  ἀντέχουμε στὸ κρύο πολλοὶ πεθαίνουν καὶ τοὺς πετοῦμε στὴ θάλασσα. Απὸ μακρυὰ κι ̓ ἄλλες βάρκες καὶ σχεδίες φωνάζουν Aiuto (ἀγιοῦτο καὶ στέλνουν φωτοβολίδες. Μὰ καμιὰ ἀπάντησι· κανένα φῶς στὸ σκοτάδι. Παλεύουμε μὲ τὴ θάλασσα ὧρες ὁλόκληρες, 5, 10, 14 ώρες· αἱ δυνάμεις μας ἀπὸ τὸ δριμὺ ψῦχος ἀρχίζουν νὰ μᾶς ἐγκαταλείπουν,ὥς που, σε μιὰ φωτοβολίδα, ἀπαντᾶ ἡ βάσις τῆς Σάσωνος. Δάκρυα συγκινήσεως τρέχουν ἀπὸ τὰ μάτια μας. Βαθειὰ στὸ σκοτάδι μέσα στη θάλασσα βλέπουμε μαύρες σιλουέττες. Όλοι καρφώσαμε τὰ μάτια μας πρὸς τὰ ἐκεῖ. Δὲν ἦταν ψέμματα· ἦσαν τὰ ναυαγοσωστικὰ 5 ἐν ὅλῳ τὰ ὁποῖα ἐρευνοῦσαν καὶ μάζευαν ναυαγούς. Δὲν ἦταν ψέμμα, εἴχαμε σωθεῖ τρίβαμε τὰ μάτια μας, διότι νομίζαμε ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὀνείρου. Τὰ πληρώματα μᾶς περιεφέρθησαν καλὰ καὶ μᾶς προσέφεραν κονιάκ καὶ ὅ,τι ἄλλο μπορούσαν.

Τὸ πρωΐ βγήκαμε στη Σάσωνα μέ μιά κουβέρτα διπλωμένοι πού μᾶς ἔδωσαν οἱ Ἰταλοί. Τὸ κρύο τσουχτερό. Οἱ Ἰταλοὶ μᾶς ὡδήγησαν στοὺς στρατώνας ὅπου καὶ μᾶς περιποιήθησαν καὶ μᾶς ἔντυσαν. Δάκρυα χαρᾶς πλημμυρίζουν τὰ μάτια μας ὅταν συναντώμεθα μὲ τοὺς ἄλλους διασωθέντας συντρόφους, οἱ ὁποῖοι καὶ διαρκῶς καταφθάνουν με τὰ ναυαγοσωστικά.        

Ἕνας ἀντιπρόσωπος ἀπὸ κάθε Ελληνική περιφέρεια πηγαίνει τώρα στὸ νεκροθάλαμο γιὰ τὴν ἀναγνώρισι τῶν ἐκβρασθέντων πτωμάτων. Εγώ, ἀντιπροσωπεύω τὴ Ζάκυνθο  καὶ ἀναγνωρίζω τοὺς ἀγαπητοὺς μου συντρόφους Καρβελλά, Καλλίγερο, Κολυβά, Θεοφάνους καὶ Ραυτόπουλο. Τοὺς μεταφέρω στὸν ὦμο μου στὸ βενζινόπλοιο γιὰ τὴν Αὐλῶνα ὅπου θὰ τοὺς ἐνεταφίαζαν. Με σφιγμένη τὴν καρδιὰ καὶ δάκρυα στὰ μάτια τοὺς στέλνω τὸν ὕστατο χαιρετισμό, τώρα ποὺ τὸ βενζινόπλοιο ξεκινᾶ μ’ ἕνα Καθολικό Ιερέα.

Τὸ προσκλητήριο ἀρχίζει. Οἱ χαμένοι πολλοὶ· ἐκ τῶν 152 ἀξιωματικῶν ποὺ ἐπιβαίναμε τοῦ πλοίου οἱ 71 ἐπνίγησαν, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὴν Ζάκυνθο ἐκ τῶν 24 ἐπιβαινόντων οἱ 11 ἐπνίγησαν. Ἡ ἰδία ἀναλογία καὶ μεγαλυτέρα ἦτο τῶν Ἱταλῶν οἵτινες ἀνήρχοντο περὶ τοὺς 600. Δύο ἡμέρας παραμείναμε εἰς Σάσωνα ὅπου κατόπιν μετήχθημεν εἰς Νοσοκομεῖον Αὐλῶνος πρὸς νοσηλείαν. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι μᾶς περιποιήθησαν. Μετὰ 8 ἡμέρας μετήχθημεν μὲ ἰσχυρὰν συνοδείαν εἰς Δυρράχιον καὶ ἐπιβιβασθέντες φορτηγοῦ 12000 τόννων ξεκινήσαμε διὰ  Μπάρι. ᾿Αγωνία κι᾿ ἀπελπισία μᾶς κατέχει ὅλους, φόβος μεγάλος και κίνδυνος τρομερὸς βρίσκεται σὲ κάθε μας βῆμα Καὶ νὰ ποὺ ἡ ἀπελπισία μας κορυφώνεται, ὅταν τὸ πλοῖο μας κτυπᾶ συναγερμό. Πρόκειται αὐτὴ τὴ φορὰ περὶ ἀεροπλάνων. Η ψυχή μας ἔφτασε στὸ στόμα μας. ᾿Αναπνέουμε ὅταν διαπιστώνουμε, ὅτι τὰ ἀεροπλάνα εἶναι φιλικά.

Διαβάστε επίσης:  SWOT analysis της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Μετὰ 22 ὧρες ἀγωνιώδους ταξειδίου προσεγγίζουμε στὸ Μπάρι· ἐρημιὰ· διανυκτερεύουμε στὸ καράβι καὶ τὸ πρωϊ στὴ γραμμὴ καὶ παρέλασι ἐπιδεικτικὴ διὰ μέσου τῶν κεντρικωτέρων ὁδῶν. Η….μαρίδα μᾶς γιουχαΐζει. Φτάνουμε στὸ στρατόπεδο, όπου βρίσκεται 3)4 μίλια μακρυὰ. Κλίβανοι καὶ ἐλαχίστη τροφή.

Γενικὴ  διαπίστωσις : Όσοι γλυτώσαμε ἀπὸ τὸν τορπιλλισμό, θὰ πεθαίναμε ἀπὸ πεῖνα. Στὸ στρατόπεδο ὑπάρχουν ἀπ᾿ ὅλες τὶς φυλές, πολλοὶ Ἕλληνες ἰδίως Κερκυραῖοι. Καραντίνα 15 μέρες. Αμερικανοὶ καὶ “Αγγλοι δι᾽ ἐράνου, μᾶς προσφέρουν χρήματα καὶ εἴδη ρουχισμοῦ, Σὺν τῷ χρόνῳ ἀρχίζει καὶ ἡ διανομὴ δεμάτων τροφίμων κανονικὰ ἀνὰ ὀκταήμερον χάρις σ’ ἕναν Ελληνα Λοχαγόν τοῦ ᾿Αγγλικοῦ στρατοῦ. Μετὰ 4μηνον παραμονὴν μᾶς μετάγουν εἰς Κεντρικὴν Ἰταλίαν, Poppi di Arezzo, ἐπαρχία Τοσκάνη;. Εδῶ, στὸ στρατόπεδον εἴμεθα μόνοι ἀτσιγαρία ὅμως τρομερή· καπνίζουμε φύλλα δένδρων….». –

Αλλὰ καὶ εἶς, ἄλλος ἀκόμη ἐκ τῶν διασωθέντων, ὁ Δικηγόρος καὶ ἔφεδρος ᾿Ανθυπολοχαγὸς Κωνσταντῖνος Κολυβᾶς, διὰ τῶν κάτωθι γραμμῶν, περιέγραψε τὰς τραγικὰς λεπτομερείας τοῦ τρομεροῦ τορπιλλισμοῦ τοῦ πλοίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέβαινον οἱ συλληφθέντες Ἕλληνες ἔφεδροι Αξιωματικοί:

«….Τὴν 20ὴν Ιανουαρίου 1943 καὶ περὶ ὥραν 5ην μ.μ. εὑρισκόμενοι εἰς Πάτρας, ἐπεβιβάσθημεν εἰς τὸ ὑπερωκεάνειον Citta di Genova» τὸ ὁποῖον ἀπέπλευσεν ἀμέσως καὶ ἐστάθμευσεν εἰς τὸν Πατραϊκὸν κόλπον, εἰς ἀπόστασιν πλέον τῶν δύο μιλλίων ἐκ Πατρῶν καὶ ἀνέμενε ἀπάντησιν, περὶ τῆς ἀσφαλείὰς τοῦ ταξειδίου, ἐκ τοῦ Ἰταλικοῦ Ναυαρχείου.

Μετὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀπαντήσεως, ὅτι «αἱ θάλασσαι εἶναι ἐλεύθεραι», τὸ πλοῖον ἀνεχώρησε περὶ τὴν 12ην νυκτερινήν. Εντὸς αὐτοῦ εἴμεθα περὶ τοὺς 152 Ἕλληνες Αξιωματικοί, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ θρυλικὸς Συνταγματάρχης Δαβάκης καὶ ἕτεροι 7 Συνταγματάρχαι, ἐν’ οἷς καὶ ὁ Ζακύνθιος ᾿Αντώνιος Καποδίστριας. Μὲ εὐνοϊκὸν καιρὸν περιεπλεύσαμε τὴν Λευκάδα καὶ περὶ τὰ ἐξημερώματα τῆς 21ης Ἰανουαρίου εἰσερχόμεθα εἰς τὸ στενὸν Κερκύρας -Ηπείρου. Ὁ πλοῦς ἐσυνεχίσθη ὁμαλῶς καὶ μὲ λαχτάρα ἐγκαταλείψαμε τὰ Ἑλληνικὰ ὕδατα, εἰσελθόντες εἰς τὴν ᾿Αδριατικήν. Ἡμεῖς, εὑρισκόμενοι εἰς τὰ κατώτερα διαμερίσματα τοῦ πλοίου (ἀμπάρι) εἴχομεν ἀπογοητευθῆ, διότι πολὺ ἐφοβούμεθα, μήπως ἐγκαταλειφθῶμεν ἐκεῖ ἄνευ τροφῆς. Πλήν, ὅμως, περὶ τὴν 10ην πρωϊνὴν ὁ Κυβερνήτης τοῦ πλοίου διὰ τοῦ Ὑπασπιστοῦ του, μᾶς διεμήνυσεν, ὅτι δὲν πρέπει ν᾿ ἀνησυχῶμεν, διότι θὰ τύχωμεν τῆς ἐμπρεπούσης περιποιήσεως, ἐκάλεσε δὲ καὶ τοὺς ὀκτὼ Ἕλληνας Συνταγματάρχας εἰς τὰ ἰδιαίτερά του διαμερίσματα, ἵνα τοὺς περιποιηθῇ ἰδιαιτέρως.

Ὁ Ὑπασπιστής, διερμηνεύων τὰ αἰσθήματα συμπαθείας τοῦ Κυβερνήτου τοῦ πλοίου πρὸς ὅλους ἡμᾶς τοῦ Ελληνας ἀξιωματικούς, μᾶς εἶπε μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φοβούμεθα, διότι εὐρισκόμεθα ἤδη εἰς τὰ χωρικὰ ὕδατα τῆς Ἰταλίας καὶ   ἀποκλείεται πᾶς κίνδυνος καὶ ὅτι δὲν μᾶς ψέγει διότι ἐργαζόμενοι διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος μας συνελήφθημεν καὶ ἐκτοπιζόμεθα, τούναντίον δὲ μᾶς συγχαίρει καὶ εὔχεται νὰ νικήσῃ ὁ ῞Αξων καὶ τὰ πράγματα νὰ ἐπιτρέψουν, νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Χώρα μας τήν ἐλευθερίαν της.

Συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Δαβάκης

Περὶ τὴν μεσημβρίαν, μᾶς ἔφεραν ἀρκετὸ καὶ καλὸ φαγητὸ καὶ μετὰ ταῦτα, ἐξαπλώσαμε εἰς τὰ κρεβάτια τὰ ὁποῖα ἦσαν τοποθετημένα τὸ ἕνα ἐπάνω στὸ ἄλλο, κατὰ τὸ σύστημα τῶν ὁπλιταγωγῶν πλοίων. Εγὼ εἶχον κατακλιθῆ εἰς τὸ τέταρτον κρεβάτι, ἀκριβῶς δέ, ἀπέναντί μου, εἶχε κατακλιθῆ ὁ συνάδελφός μου Διονύσιος Σπ. Καρβελλᾶς. Εἶχον ὀλίγον ἀποκοιμηθῆ, ὁπότε ἀκούω ἕναν μετάλλικὸν καὶ δυνατὸν κρότον καὶ ἕνα τρομερὸν τράνταγμα εἰς τὸ πλοῖον. ᾿Αμέσως ξύπνησα καὶ εἶδα σκότος βαθὺ γύρω μου, διότι τὰ φῶτα εἶχον χαλάσει, ἐν᾿ ᾧ βγάζω τρομαγμένα τὴ φωνή : «τὶ συμβαίνει παιδιά;» καὶ ὁ συνάδελφός μου Διονύσιος Καρβελλᾶς ἀνάπτων ἕνα σπίρτο, μοῦ ἀπαντᾶ; «ἐτορπιλλιστήκαμε Κώστα».

Τότε, βιαστικά, πηδῶ ἀπὸ τὸ κρεβάτι καὶ πρὸς στιγμὴν δὲν ἐγνώριζα τὶ νὰ πράξω, ὅταν εἶδα καὶ ἄλλα σπίρτα ν’ ἀνάβουν καὶ ἄκουα φωνάς, θρήνους, ἐπικλήσεις πρὸς τὸ Θεῖον καὶ παρακλήσεις, συνέλαβα, ἀμέσως, σχέδιον διασώσεώς μου. Κατευθύνθην πρὸς τὴν κλίμακα ἄνόδου ἀπὸ τὸ ἀμπάρι, ὅπου ἐκεῖ ἔβλεπα νὰ συνωθοῦνται πολλοὺς ἐκ τῶν συναδέλφων μου. Ενθυμοῦμαι, ἐπάτησα εἰς ἕνα κρεβάτι καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, ἀνερριχήθην εἰς τὸ ἄνω μέρος τῆς σκάλας καὶ εὑρέθην εἰς τὸ ἀμέσως ἀνώτερον στρῶμα τοῦ ἀμπαριοῦ, ἀπὸ ἐκεῖ δέ, διὰ μιᾶς ἄλλης κλίμακος ἀνέβηκα εἰς τὸ κατάστρωμα τοῦ πλοίου καὶ ἡ πρώτη μου σκέψις ἦτο, νὰ ἰδῶ ἀπὸ ἕνα φιλιστρίνι, ἐάν εὑρίσκωμαι ὑτὲρ ἤ ὑπὸ τὰ ὕδατα, ᾿Αμέσως ἀντελήφθην, ὅτι τὸ πλοῖον εἶχε σοβαρὰν κλίσιν πρὸς τὴν πρώραν, βαθμηδὸν καὶ βυθιζόμενον. Τότε, ἤρχισα νὰ τρέχω πρὸς τὸ μέρος ὅπου ὁμαδικὰ ἐπήγαιναν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι. πρὸς τὸ δεξιόν, δηλαδή, τοῦ ὄπισθεν μέρους τοῦ πλοίου, μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀνέλθωμεν διὰ μιᾶς ἄλλης κλίμακος ἐπὶ τοῦ κυρίως καταστρώματος. Ἰδών ὅμως τὴν μεγάλην δυσκολίαν, ἔστρεψα πρὸς τὸ ἀριστερὸν μέρος, ὅπου ἄν καὶ ὑπῆρχε φαρδὺς διάδρομος ὁδηγῶν πρὸς τὴν πρύμνην, ἦτο ἀδύνατος ἡ διάβασις, διότι ἡ τροπίλλη εἶχε ἐκκραγῆ πρός τὸ μέρος ἐκεῖνο καὶ ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ παραπλεύρως θαλάμου τοῦ μηχανοστασίου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐκρατοῦντο ὀκτὼ “Ἄγγλοι αἰχμάλωτοι καὶ ἐκ τῶν ὁποίων, οἱ μὲν ἕξ ἐπολτοποιήθησαν, οἱ δὲ δύο ἐσώθησαν, ἐκ συμπτώσεως μὴ εύρισκόμενοι ἐντὸς τοῦ θαλάμου κατὰ τὴν στιγμὴν τοῦ τορπιλισμοῦ.

Ἡ τορπίλλη, εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, εἶχεν ἀνοίξει σχισμὴν (ἄνοιγμα) εἰς τὸ πλοῖον πλάτους 2 1)2 μέτρων περίπου, ἤκουσα δὲ βόγγον δυνατὸν καὶ γοερὰς κραυγὰς τῶν ἀνδρῶν τοῦ συνεργείου, τὸ ὁποῖον προσεπάθη νὰ καλύψη τὴν σχισμήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν, εἰσήρχετο ἀφθόνως ἡ θάλασσα ἐντὸς τοῦ πλοίου. Εὑρεθεὶς πρὸ ἀδιεξόδου, μηχανικά ἀπεφάσισα νὰ πηδήσω πρὸς τὸ ἀντίθετον μέρος καὶ ὑπεράνω τῆς σχισμῆς, ὅπερ καὶ ἔπραξα καὶ ἀμέσως ἔτρεξα εἰς τὴν πρύμνην τοῦ πλοίου, ὅπου συνήντησα πολλοὺς ἐκ τῶν συναδέλφων μοὺ ἀλαλάζοντας καὶ θρηνοῦντας, διὰ τὴν τύχην αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἐλπίζων κἄτι καὶ μηχανικὰ κινούμενος, ἔτρεξα μέχρι τοῦ ἀπωτάτου σημείου τῆς πρύμνης, ὅπου εἶδα, ἐρχόμενον ἀπὸ ἐκεῖ, τὸν συνάδελφόν μου Παναγιώτην Θεοδωρακόπουλον, ὁ ὁποῖος, ἐν ταραχῇ μεγάλῃ, μοῦ ἐφώναζε : «ὄχι Κώστα, γύρισε, φυλάξου» καὶ μοῦ ἔδειχνε βλήματα πυροβόλου, ἀπὸ τὸ ὑπεράνω τοῦ καταστρώματος πυροβολεῖον, τὰ ὁποῖα ἔπιπτον εἰς τὸ μέρος ὅπου κατευθυνόμην. Τότε, ἐγύρισα καὶ συναντῶ τὸν συνάδελφόν μου Διονύσιον Καρβελλᾶν, ὁ ὁποῖος ἐκράτη σφικτὰ τὸ μέρος τῆς καρδιᾶς του καὶ ἔλεγεν εἰς τὸν πλησίον μας εὑρισκόμενον, ἕτερον συνάδελφον, Λεωνίδαν Δημητρόπουλον : «Λεωνίδα, κἄτι ἔπαθα, κᾶτι ἔπαθα παιδιά καὶ προσεπάθη νὰ κατέλθῃ τὴν κλίμακα, πρὸς τὴν θάλασσαν. Ἐγὼ, μὴ εὑρίσκων καὶ ἐκεῖ εὔκολον τρόπον καθόδου, διότι δὲ ἀκόμη, εἶδον μίαν λέμβον ὑπερπλήρη νὰ ἀνατρέπεται καὶ διότι τὸ μέρος αὐτὸ εἶχε προσβληθῆ· ὑπὸ τῆς τορπίλλης καὶ ἐφοβήθην μήπως ἐξαπολυθῆ καὶ ἑτέρα τορπίλλη ἤ καὶ καταβύθισιν τοῦ πλοίου ἐκ τοῦ μέρους ἐκείνου, ἔφυγα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ τρέχων καὶ ἀκούων συγχρόνως ἀπὸ τῆς γεφύρας τὸν συνάδελφόν μου Εὐάγγελον Μακρῆν νὰ φωνάζῃ εἰς τὸν συνάδελφον.

Εἰς κατάστασιν τρέλλας εὑρισκόμενος, ἐπροχώρησα πρὸς τήν ἄλλην πλευρὰν τοῦ πλοίου, ὁπότε συναντῶ τὸν συνώνυμον καὶ συνεπώνυμόν μου Κωνσταντῖνον Κολυβᾶν Καθηγητὴν Φυσικομαθηματικῶν ἀπογοητευμένον καὶ ἔντρομον εἰς τὸν ὁποῖον δίδω ἕνα σωοίβιον, διότι ἐκ τύχης εἶχον 4-5, καὶ τὸν παροτρύνω νὰ πέσει  μαζί  μου εἰς τὴν θάλοσσαν. Ἐν ᾧ ὅμως τοῦ ἔδιδα τὸ σωσίβιον καὶ προσεπάθουν νὰ τὸν ἐνθαρρύνω, παραπλεύρως μας ἠκούσθῃ εἷς πυροβολισμὸς καὶ αὐθωρεὶ εἴδομεν νὰ πίπτῃ νεκρὸς εἰς Ἰταλὸς ἐνωμοτάρχης αὐτοκτονήσας. Τὸ αἷμα τοῦ Ἱταλοῦ αὐτοῦ ἐνωμοτάρχου πηδοῦσε στὰ πόδια τοῦ ἀτυχοῦς Κώστα, αὐτὸ δὲ τὸν ἀπογοήτευσε καὶ τοῦ παρέλυσε κἄθε του ἐνέργειαν πρὸς διάσωσιν. Ἐκεῖ πλησίον εὑρίσκετο καὶ ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν Ἰωάννης Οἰκονόμου, τελείως γυμνός, μὲ τὸ σωσίβιον φορεμένον καὶ ἐν ἐσχάτῃ ἀπογνώσει παρέμενε, μὴ γνωρίζων τὶ νὰ πράξῃ καὶ ποὺ νὰ κατευθυνθῇ.

Διαβάστε επίσης:  Μ/S ΠΑΝΑΓΙΑ - Φωτιά και σίδερο στη ράδα του Περάματος.

Ἐγώ, τότε, μὲ τὴν καρδιὰ θλιμένη ὅτι ἀφήνω ἐπὶ τοῦ πλοίου τόσους προσφιλεῖς μου συντρόφους, ἀνέβηκα ἐν σπουδῇ εἰς τὰ σιδηρὰ κάγκελα τοῦ καταστρώματος καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπήδησα εἰς τὸ κενὸν καὶ ἀπὸ ὕψους πλέον τῶν 11 μέτρων διὰ νὰ πέσω εἰς τὴν θάλασσαν. Λόγῳ τοῦ ὕψους, ἐνθυμοῦμαι, κατερχόμενος νὰ σταματᾶ ἡ ἀναπνοή μου καὶ ἔντρομος εἰς τὸ μαῦρο περιβάλλον τῶν ὑδάτων, εἰς τὸ βάθος τῶν ὁποίων εἰσῆλθον ἀρκετά, συνέλαβα τὴν ἰδέαν, ἀνερχόμενος ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας νὰ ἀπομακρυνθῶ ἀμέσως ἁπὸ τὸ πλοῖον, ἵνα μὴ παρασυρθῶ εἰς τὴν δίνην τῶν ὑδάτων, τούτου βυθιζομένου.

Μεθ᾽ ὅ, καὶ ἔπλεον μὲ προσπάθειαν μεγάλην καὶ μόλις εἶχον ἀπομακρυνθῆ 25-30 μέτρα συνήντησα μίαν ἀτομικήν σχεδίαν εις την οποία βρισκόταν ο σύντροφός μας  Παναγιώτης Καψαμπέλης : «ἔλα ἐπάνω νὰ μποῦμε στὴ βάρκα τοῦ καπετάνιου» του είπα και  εἰς τὴν ὑποίαν ἀνῆλθον, ἀλλὰ τὴν ἰδίαν στιγμήν, δύο ἄλλοι προφέροντες τὴν λέξιν • Γκρέκο, μὲ ἐξεδίωξαν ἐκ τῆς σχεδίας. Καὶ πάλιν, ἤρχισα νὰ κολυμβῶ μὲ κατεύθυνσιν πρὸς τὸ μέρος μιᾶς ἄλλης σχεδίας, τὴν ὁποίαν ἐν’ ᾧ ἐπλησίαζα, ἤκουσα τὸν κρότον ἐπὶ τοῦ πλοίου καὶ τῆς δευτέρας τορπίλλης καὶ στρέψας τὰ βλέμματά μου, εἶδον μίαν λάμψιν καὶ μαῦρον καπνόν, τεμάχια σιδήρων καὶ ξύλων καὶ μέλη ἀνθρώπινα νὰ ἐκσφενδονίζωνται εἰς ἀρκετὸν ὕψος.

Τὸ πλοῖον, βληθὲν εἰς τὴν πρῴραν, ἐντὸς δευτορολέπτων, ἐβυθίσθη μέ ἕνα δαιμονιώδη ἦχον, καὶ μαζὺ του ἐχάθησαν διὰ πάντα πολύτιμοι φίλοι, ἐκλεκτοὶ συνάδελφοι καὶ ἀγαπητοὶ συμπατριῶτες, οἱ ὁποῖοι παρέμεινον ἐπ᾿ αὑτοῦ ἐλπίζοντες σωτηρίαν.

῾Αμέσως, ἐκεῖ ποὺ πρὸ ὀλίγου εὑρίσκετο ὁ θαλάσσιος ἐκεῖνος κολοσσός, δὲν ἔβλεπε κανεὶς τίποτε ἄλλο, παρὰ ὕδατα στριφογυρίζοντα, συντρίμια ἀπὸ τὸ πλοῖον καὶ τεμάχια ἀνθρωπίνων κορμιῶν τὰ ὁποῖα ἠκολούθουν τῶν ὑδάτων τὴν ὁρμὴν, μετ’ ὁλίγον δὲ ἠκούσθῃ· σαν κρότοι ἰσχυροὶ ἐκ τῆς ἐκρήξεως τῶν βομβῶν βυθοῦ αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ἐπί τοῦ πλοίου καὶ ἤρχισαν νὰ ἐκβράζων ται πτώματα, ἐν᾿ ᾧ καὶ ἐγώ ἐπάλαιον ἀπεγνωσμένα διὰ νὰ μὴ μὲ παρασύρῃ ὁ στρόβιλος τῶν κυμάτων. Καὶ μέσα στὴ πάλη μου ἐκείνη, σἄν Θεὸς μοῦ παρουσιάζεται ἐμπρός μου μία σχεδία· σπεύδω καὶ πιάνω ἕνα ἐκ τῶν σχοινιῶν της καὶ προσπαθῶ νὰ ἀνέλθω, ἀλλὰ ἦτο ἀδύνατον διότι ἦτο ὑπερ· πλήρης.

 Ἐκεῖ, ἔμεινα ἐπὶ πολλὰς ὥρας καὶ κατὰ τὴν νύκτα τέσσαρες ῞Ελληνες ἀξιωματικοί, ποὺ ἦσαν ἐπάνω μαζὺ μὲ 15 ἀκόμη Ἱταλούς, μὲ ἀνέσυραν ἐπὶ τῆς σχεδίας. Ἐπὶ ταύτης εὑρισκόμεθα ἐπὶ ὥρας, κἄποια ὅμως στιγμή, ἕνα δυνατὸ κῦμα μᾶς ἀνέτρεψε καὶ ἐπνίγησαν δύο. Επὶ τῆς σχεδίας ἀνήλθομεν καὶ πάλιν οἱ ἐπιζήσαντες, τρέμοντες ἐκ τοῦ ψύχους καὶ ἐκ τῆς ὑγρασίας. Ἐκεῖ ἐμείναμε καθ’ ὅλην τὴν νύκτα, συνοδεύοντες τὴν ὁλοὲν μεγενθυνομένην ἀπογοήτευσίν μας, μὲ τὸν θάνατον ἐκ ψύχους δύο ἄλλων ἀκόμη ἐκ τῶν συντρόφων μας, τοὺς ὁποίους καὶ ἐρρίψαμεν εἰς τὴν θάλασσαν. Τὸ ψύχος ἐκυρίευε τὴν λειτουργίαν τοῦ σώματός μου καὶ βαθμηδὸν ἠσθανόμην τὰς δυνάμεις μου νὰ μὲ εγκαταλείπουν, διότι φοβηθεὶς καὶ δευτέραν ἀνατροπὴν τῆς σχεδίας, ἐκάθησα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν αὐτῆς, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐντὸς τῆς θαλάσσης καὶ διεβρεχόμην ἐξ ὁλοκλήρου, μέχρι τοῦ στόματος. Δι’ ὃ καὶ τὸ ψύχος μοῦ ἦτο περισσότερον αἰσθητὸν καὶ ὅλαι αἱ φάσεις τῆς μεταστάσεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τῆς ζωῆς πρὸς τὸν θάνατον, ὑπῆρξαν δι’ ἐμέ, αἰσθήματα καὶ συναισθήματα πραγματικά.

Tο Citta di Genova στο λιμάνι της Πάτρας την περίοδο της κατοχής

Ενθυμοῦμαι, ὅτι οἱ ἐν τῇ σχεδίᾳ συνάδελφοι Ἕλληνες, ἔλεγον μεταξύ των: «πάει ὁ καϋμένος καὶ τοῦτος», ἐγὼ δέ, ἀκούων τὰς λέξεις αὐτάς, ἤρχισα νὰ τσιμπῶ τὰ ἄκρα τοῦ σώματός μου, ἵνα ἀντιλαμβάνωμαι ἐάν ταῦτα λειτουργοῦν ἤ εἶχεν ἀρχίσει ὁ θάνατος. Εἰς τὰς πραγματικῶς ἐπιθανατίους ταύτας στιγμὰς μου, μὲ τὴν σκέψιν μου ἔβλεπα τὸ κλάμα καὶ τοὺς θρήνους τῶν οἰκείων μου καὶ ἀνελογιζόμην τὰ μνημόσυνα τὰ ὁποῖα θὰ μοῦ ἔκαμνον καὶ τὸ πένθιμον περιβάλλον τῆς οἰκογενείας μου καὶ μὲ κάποια ἀνακούφισι ὁραματιζόμην τὴν ψυχὴν μου συναντωμένην μὲ ἄλλους προαποθανόντας οἰκείους μου.

Καὶ ἐν᾿ ᾧ ταῦτα κινοῦσαν μέσα στὴ σκέψι μου, ἄκουσα τοὺς Ἰταλοὺς, ἐν τῇ δυστυχίᾳ συντρόφους μου, νὰ ψάλλουν τὸ « Ave Maria », καὶ  προσεπάθουν νὰ ἀκολουθήσω καὶ ἐγὼ, ζητῶν βοήθειαν ἀπὸ τὸ Θεῖον καὶ διὰ νὰ ἀποσπάσω τὸν ἑαυτὸν μου, ἀπὸ τὰς φρικτὰς εἰκόνας τοῦ θανάτου.

Ἔτσι, ἐπέρασε ὅλη ἡ νύκτα, ὅτε κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ἐφάνησαν μέσα εἰς τὸ λυκαυγὲς, σπίθες μοτέρ πετρελαιοκινήτου. Ὅλοι ἀμέσως καὶ ἐγὼ μὲ μίαν ὁρμέμφυς τον δύναμιν, ἐφωνάζαμε τὴν Ἱταλικὴν λέξιν «’Αγιοῦτο» αἱ σπίθες τῆς μηχανῆς ἐπλησίαζαν καὶ ἡ σκιὰ τοῦ σκάφους ἤρχισε νὰ γίνεται αἰσθητή, ὅτε ἀκούσαμε, διὰ τηλεβόα, ἀπὸ τὸ πετρελαιοκίνητον μερικὲς λέξεις καὶ τὸ εἴδομεν νὰ μᾶς πλησιάζει. Ενας, ἕνας ἦρχισε νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ ψαρροκάϊκο αὐτὸ τῆς σωτηρίας μας, τελευταῖον δὲ ἀνέσυρον καὶ ἐμὲ. Μόλις μὲ ἀνέβασαν μὲ ἄφησαν ὄρθιον, ἀλλὰ μὴ δυνηθεὶς νὰ κρατηθῷ, ἔπεσα καὶ ἐκτύπησα πολὺ ἄσχημα. Τότε μοῦ ἔφεραν ἕνα ποτῆρι κονιὰκ καὶ ἕνα τσιγάρο ποὺ ἴσως εἶναι τὸ γλυκύτερο καὶ ὡραιότερο τσιγάρο ποὺ ἐκάπνισα στὴ ζωή μου καὶ μὲ κατέβασαν στὸ ἀμπάρι. Τὴν 10ην πρωϊνὴν τῆς 22ας Ιανουαρίου ἀποβιβαζόμεθα εἰς τὴν νῆσον Σάσωνα. Αφοῦ μᾶς ἔδωσαν τὰς πρώτας βοηθείας, μᾶς μετέφερον εἰς τὴν Αὐλῶνα, ὅπου ἐμείναμεν εῖς τι νοσοκομεῖον ἐπὶ 17 ἡμέρας καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, μᾶς πῆγαν εἰς τὸ   Δυρράχιον καὶ τέλος μᾶς ἐπεβίβασαν τοῦ Ἱταλικοῦ φορτηγοῦ «Ροζάνδρα» καὶ μᾶς μετέφερον εἰς τὸ Μπάρι καὶ μᾶς ἐνέκλεισαν εἰς στρατόπεδον συγκεντρώσεως» [..]

Tο «Citta di Genova» στο λιμάνι της Πάτρας την περίοδο της κατοχής.

 Χρέος Τιμής απέναντι στη Λήθη

Η τραγωδία του «Città di Genova» αποτελεί μια από τις πιο συγκλονιστικές και ταυτόχρονα υποτιμημένες σελίδες της νεότερης ιστορίας μας. Οι συνταρακτικές μαρτυρίες του Λάμπρου Ζήβα και του Κωνσταντίνου Κολυβά δεν αποτυπώνουν μόνο τον τρόμο και τη φρίκη του ναυαγίου. Αναδεικνύουν, πάνω απ’ όλα, το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής, το ήθος και την αλληλεγγύη των ανθρώπων, που, αν και είχαν ήδη δώσει τα πάντα στο έπος του ’40, βρέθηκαν ανυπεράσπιστοι στα παγωμένα νερά της Αδριατικής.

Το κύριο δίδαγμα από τη θυσία τους συμπυκνώνεται στα εξής:

  • Διατήρηση της ιστορικής μνήμης: Ιστορίες σαν κι αυτή, «κρυμμένες» για χρόνια σε παλιά βιβλία και αρχεία, αποτελούν πολύτιμα κομμάτια της τοπικής και εθνικής μας ταυτότητας που οφείλουμε να κρατήσουμε ζωντανά.
  • Φόρος τιμής στους αδικοχαμένους: Ο τραγικός χαμός του ήρωα Συνταγματάρχη Κωνσταντίνου Δαβάκη, του Αντώνιου Καποδίστρια και των υπόλοιπων αξιωματικών και ομήρων, παραμένει μια ανοιχτή πληγή και μια υπενθύμιση του βαρύτατου φόρου αίματος που πλήρωσε η χώρα μας κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
  • Χρέος προς τις επόμενες γενιές: Η δημοσιοποίηση αυτών των τεκμηρίων, όπως ορθά επισημαίνεται, δεν είναι απλή καταγραφή γεγονότων. Είναι ένα ηθικό χρέος ώστε οι θυσίες αυτών των πατριωτών να μη χαθούν ποτέ στη λήθη του χρόνου.
Print Friendly, PDF & Email
Ετικέτες: 2ος Παγκόσμιος ΠόλεμοςCitta di GenovaΔαβάκηςΔιονυσίος ΚαρβελλάςΗ Ζάκυνθος στα χρόνια της Ιταλικής κατοχήςΙωάννης ΚαλλίγεροςΚαρέλαςΚωνσταντίνος ΚολυβάςΛάμπρος ΖήβαςΝαυτική ΙστορίαΠαγκόσμια ιστορίαΠαύλος Θεοφάνους
Μοιράσου τοTweetΜοιράσου το
Προηγούμενο Άρθρο

Τύποι πλοίων που πέρασαν στην Ιστορία. Τα “τζενεραλάδικα”.

Σχετικά Άρθρα

Έμφορτο πλοίο  General Cargo εν  πλώ ενώ διακρίνεται και φορτίο καταστρώματος. Έστω και με πλήρες φορτίο, το βύθισμα των πλοίων αυτών σπάνια έφθανε ως τη γραμμή φορτώσεως  λόγω του ότι το ακανόνιστο σχήμα των διαφόρων συσκευασιών κατελάμβανε τον διαθέσιμο όγκο των χώρων του φορτίου πριν το πλοίο δεχθεί όλο το επιτρεπόμενο βάρος (Broken Stowage).
Εμπορική Ναυτιλία

Τύποι πλοίων που πέρασαν στην Ιστορία. Τα “τζενεραλάδικα”.

Δημήτρης Τσιγκάρης
19 Νοεμβρίου 2026
Ελληνική Ιστορία

Η «Μεραρχία Κρητών» στο Αλβανικό μέτωπο και οι νηοπομπές Ν/1 και Ν/2

Ηρακλής Καλογεράκης
19 Νοεμβρίου 2026
Το S/S Burdigala, -πιθανώς στα τέλη του 1912, αρχές του 1913-, κατά την διάρκεια ανθράκευσης του στο Pauillac, κοντά στο Bordeaux, το μητρικό λιμάνι της Compagnie de Navigation Sud-Atlantique. Η μεγάλη κατανάλωση του πλοίου σε γαιάνθρακα θεωρήθηκε ασύμφορη από την Sud-Atlantique, με αποτέλεσμα να περιορίσει την δραστηριότητα του Burdigala μέχρι την παράδοση των αναμενόμενων πλοίων S/S Lutetia και S/S Gallia. Αμέσως μετά το πρώτο ταξίδι του S/S Lutetia, την 1η Νοεμβρίου του 1913, το Burdigala παρέμεινε δεμένο στο λιμάνι του Bordeaux. Η φωτογραφία ανήκει στην λεγόμενη «λευκή περίοδο» του πλοίου, καθώς απεικονίζει το Burdigala λίγο μετά τις εκτεταμένες επισκευές που πραγματοποιήθηκαν στα ναυπηγεία Blohm & Voss του Αμβούργου. (KFB Collection).
Παγκόσμια Ιστορία

Το ατμόπλοιο “Burdigala”, πρώην “Kaiser Friedrich” (1897-1916)

Δημήτρης Γκαλών
12 Νοεμβρίου 2026
Ελληνική Ιστορία

Λιμάνι της Πάτρας: Αποβατικά και ναυταθλητισμός

Γιώργος Καρέλας
12 Νοεμβρίου 2026

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Are you human? Please solve:Captcha


  • Γιώργος Καρέλας
    Γιώργος Καρέλας

    Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1966. Σπούδασε Οικονομικά στο Οικονομικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στη Διοίκηση Μικρομεσαίων επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο του Reading στην Αγγλία. Σήμερα διευθύνει το οινοποιείο της οικογένειας στην Αχαΐα. Ασχολείται επι σειρά ετών με την ναυτική ιστορία της περιοχής. Επίσης έχει ασχοληθεί σε βάθος με την ναυτική ιστορία της Ελλάδας κατά τον Α και Β Παγκόσμιο πόλεμο. Είναι κάτοχος πτυχίου αυτοδύτη μικτών αερίων και έχει ερευνήσει πολλά ναυάγια στην Ελλάδα και το εξωτερικό .Έχει δημιουργήσει το blog «Ο Άγνωστος Πατραϊκός» με σκοπό την ανάδειξη των αγνώστων πτυχών της ιστορίας του Πατραϊκού κόλπου. Επίσης είναι συγγραφέας του βιβλίου "Ο Άγνωστος Πατραϊκός" (Έκδοση ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ., 2026)

    View all posts
    Πρόσφατα άρθρα
    Η βύθιση του «Citta di Genova» – Μαρτυρίες διασωθέντων
    Λιμάνι της Πάτρας: Αποβατικά και ναυταθλητισμός
    Το ιστορικό ταξίδι της δια θαλάσσης μετακομιδής των Λειψάνων του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ (1871)

ΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

1ος Παγκόσμιος Πόλεμος 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος Podcast Ύδρα Αίγινα Αβέρωφ Αμπατζής Απιδιανάκης Βαλκανικοί Πόλεμοι Βιβλιοπαρουσίαση Γεωργαντάς Ελληνική Επανάσταση Ελληνική Ιστορία Εμπορική Ναυτιλία Ζωγραφική Θεοδωράκης Ιωαννίδου Καθρέπτας Καλογεράκης Καρέλας Κουντουριώτης Κυριακίδης Λειβαδάς Λογοτεχνία Μαραγκουδάκης Μαστρογεωργίου Μιχαηλίδου Μπαλόπουλος Μπιλάλης Ναυάγιο Ναυτικές Ιστορίες Ναυτική Ιστορία Ναυτική Ισχύς Ναυτική Παράδοση Ναυτική Τεχνολογία Ναυτική ισχύς Ναυτικό Δίκαιο Παγκόσμια ιστορία Πειρατεία Σπορίδης Σφακτός Τερνιώτης Τσαϊλάς Τσιαντούλας Τσιγκάρης

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Νοέμβριος 2026
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« Οκτ    
ADVERTISEMENT
  • Ναυτική Ιστορία
  • Ναυτική Παράδοση &
    Ναυτική Τεχνολογία
  • Ναυτική Ισχύς &
    Ναυτικό Δίκαιο
  • Τέχνες &
    Λογοτεχνία
  • Οπτικοακουστικά
  • Ναυτική Ιστορία
  • Ναυτική Παράδοση &
    Ναυτική Τεχνολογία
  • Ναυτική Ισχύς &
    Ναυτικό Δίκαιο
  • Τέχνες &
    Λογοτεχνία
  • Οπτικοακουστικά
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
    • Ελληνική Ιστορία
    • Εμπορική Ναυτιλία
    • Παγκόσμια Ιστορία
    • Ιστορικά Αρχεία
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
  • ΝΑΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
  • ΤΕΧΝΗ & ΘΑΛΑΣΣΑ
    • Βιβλιοπαρουσίαση
    • Ζωγραφική
    • Κινηματογράφος
    • Λογοτεχνία
  • ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
    • Φωτογραφίες
    • Podcasts
    • Video
    • Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη
    • Quiz
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
    • Ελληνική Ιστορία
    • Εμπορική Ναυτιλία
    • Παγκόσμια Ιστορία
    • Ιστορικά Αρχεία
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
  • ΝΑΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
  • ΤΕΧΝΗ & ΘΑΛΑΣΣΑ
    • Βιβλιοπαρουσίαση
    • Ζωγραφική
    • Κινηματογράφος
    • Λογοτεχνία
  • ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
    • Φωτογραφίες
    • Podcasts
    • Video
    • Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη
    • Quiz
  • Όροι Χρήσης
  • Πολιτική Απορρήτου
  • Επικοινωνία
  • Συντελεστές
  • Όροι Χρήσης
  • Πολιτική Απορρήτου
  • Επικοινωνία
  • Συντελεστές
© Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας
Κατασκευή Ιστοσελίδων – AiOWeb

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

Popup Image
Χωρίς αποτελέσματα
Δείτε όλα τα αποτελέσματα
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
  • ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΧΥΣ
  • ΝΑΥΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
  • ΤΕΧΝΗ & ΘΑΛΑΣΣΑ
  • ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
    • Φωτογραφίες
    • Podcasts
    • Video
    • Quiz
    • Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη
    • Υποβρύχιο “Πρωτεύς ΙΙ”. Ψηφιακό μουσείο.
    • Σηματοτηλέγραφος Κυθήρων
  • ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

© 2023