Η τυχαία ανακάλυψη ενός αταξινόμητου οικογενειακού αρχείου το 2018 στο πατάρι της οικίας του Μαντζουράνη Κουναδίνη έφερε στο φως ένα μοναδικό χειρόγραφο αυτοβιογραφικού χαρακτήρα. Το βιβλίο, το οποίο επιμελήθηκε επιστημονικά ο Μιχάλης Κατσικαρέλης και συνοδεύεται από χαιρετισμό του δημάρχου Σκύρου, καταγράφει με γλαφυρότητα τις τρεις πρώτες δεκαετίες της ζωής του συγγραφέα.
Γράφει ο Μιχάλης Κατσικαρέλης
O Mαντζουράνης Κουναδίνης γεννήθηκε το 1933 στη Σκύρο. Μεσούσης της κατοχής η οικογένειά του μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη. Λόγω μεγάλης ένδειας, ο ίδιος δόθηκε ως τρόφιμος στο Εθνικό Ίδρυμα Εθνικό ίδρυμα Προστασίας Απόρων Παιδιών Μακεδονίας «Ο Αριστοτέλης», στο οποίο παρέχονταν στους μετέπειτα εφήβους του μια στοιχειώδη επαγγελματική κατάρτιση.
Στην καθημαγμένη από τους πολέμους μετεμφυλιακή Ελλάδα οι δυσκολίες εύρεσης εργασίας ήταν τεράστιες. Μία από τις κυβερνητικές λύσεις που εφαρμόστηκαν ήταν η οργανωμένη μετανάστευση σε υπερατλαντικές χώρες, που ζητούσαν ειδικευμένο τεχνικό προσωπικό προκειμένου να προβούν στην εκβιομηχάνιση της οικονομίας τους. Με τον τρόπο αυτό ο Κουναδίνης βρέθηκε στη Βραζιλία το 1955 ως ηλεκτρολόγος-ηλεκτροτεχνίτης μέσω της Διακυβερνητικής Επιτροπής Μετανάστευσης, η γνωστή Δ.Ε.ΜΕ., η οποία λειτουργούσε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η κατάσταση όμως δεν ήταν ρόδινη στη νέα πατρίδα με τη νομισματική αστάθεια και τον πληθωρισμό να αυξάνονται ραγδαία. Η ρομαντική φύση του Κουναδίνη και η αγάπη του για τη θάλασσα τον οδήγησαν τρία χρόνια μετά, προς το ναυτικό επάγγελμα και μάλιστα ως πλήρωμα νορβηγικού πλοίου. Μάλιστα το 1959 παρασημοφορήθηκε από τον Βρετανικό Σύλλογο Ναυτικών Liverpool Shipwreck And Humane Society με το Χάλκινο Ναυτικό Μετάλλιο για την προσπάθεια διάσωσης νορβηγού συναδέλφου.
Η υπηρεσία του στα εμπορικά καράβια διήρκεσε ως τη δεκαετία του ’70 όπου στη συνέχεια μπήκε στον κόσμο των επιχειρήσεων. Η πρότερη ζωή του όμως, του έδωσε τροφή για τη συγγραφή εκατό και πλέον ποιημάτων με κύριο θέμα τη ζωή των ναυτικών τα οποία αποτελώντας μέρος του αρχείου του περίμεναν την ανακάλυψή τους. Έτσι το 2023 μετουσιώθηκαν στην ποιητική συλλογή «Τιμόνι Τραμουντάνα» που εκδόθηκαν από τις εκδόσεις Υδρόγειος αποσπώντας σειρά βραβείων.
Η ίδια η ζωή του ως την ηλικία που αποχωρεί από την Βραζιλία, βρέθηκε γραμμένη από τον ίδιο σε ένα μεγάλο σχετικά καλογραμμένο χειρόγραφο χωρισμένο σε κεφάλαια. Και το χειρόγραφο αυτό μεταμορφώθηκε στο βιβλίο «Ο Σκυριανός Μαντζουράνης Κουναδίνης – Από τη Θεσσαλονίκη, μετανάστης στη Βραζιλία… Και από εκεί, στις θάλασσες του κόσμου», πλαισιωμένο από φωτογραφίες από το αρχείο του και υποσημειώσεις του επιστημονικού επιμελητή της έκδοσης Μιχάλη Κατσικαρέλη, προκειμένου να βοηθήσουν τον αναγνώστη να κατανοήσει το ιστορικό πλαίσιο της εποχής.
Ο Κουναδίνης γράφει σε τρίτο πρόσωπο με την ορμή των νεανικών του χρόνων και πραγματεύεται μια πλειάδα θεμάτων όπως τα ταξίδια σε τόπους μακρινούς, την περιπέτεια στο άγνωστο, τις σχέσεις μεταξύ φίλων, τις δυσκολίες του μετανάστη, τις σχέσεις μεταξύ ζευγαριών, τη μουσική η οποία καθορίζει την ύπαρξη του ανθρώπου, την αξία του χρήματος αλλά και την αξία των ηθικών αρχών και της συνείδησης. Η εξύμνηση της αγάπης του για την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Σκύρο, την οποία τόσο πολύ αγαπούσε, είναι κάτι το συγκλονιστικό.
Η παρούσα έκδοση αποτελεί καρπό πολυετούς και συστηματικής μελέτης, προσφέροντας πολύτιμες βιωματικές πληροφορίες από τη σκοπιά ενός νέου μετανάστη που διέθετε ισχυρή συνείδηση της εθνικής του καταγωγής. Αποτελεί εξαιρετικό ανάγνωσμα για τους μελετητές της νεότερης ελληνικής Διασποράς στη Βραζιλία, καθώς η σχετική βιβλιογραφία για τη δεκαετία του 1950 στην ελληνική γλώσσα είναι περιορισμένη. Το κυρίως κείμενο πλαισιώνεται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ιστορικά τεκμήρια, επεξηγηματικές υποσέλιδες σημειώσεις και τρία παραρτήματα που φωτίζουν το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής.
Πρόκειται για μια συγκινητική βιογραφία που σκιαγραφεί με ρομαντικό αλλά και κριτικό πνεύμα την ώσμωση των ηθών μεταξύ των Ελλήνων μεταναστών και της νέας χώρας υποδοχής, προσφέροντας παράλληλα στον αναγνώστη έναυσμα για περαιτέρω ιστορική περιπλάνηση.
Η παρουσίαση του βιβλίου «Ο Σκυριανός Μαντζουράνης Κουναδίνης – Από τη Θεσσαλονίκη, μετανάστης στη Βραζιλία… Και από εκεί, στις θάλασσες του κόσμου» θα λάβει χώρα στις 8 Νοεμβρίου 2026 στις 19:00 στην έδρα του Πειραϊκού Συνδέσμου (Καραΐσκου 104, Πειραιάς). Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν ο Πειραϊκός Σύνδεσμος, η Φιλολογική Στέγη Πειραιώς και ο Δήμος Σκύρου.
