οκτάντας

(ναυτ.) αστρονομικό όργανο μέτρησης της γωνιακής απόστασης μεταξύ δύο σημείων του χώρου, αποτελούμενο από ένα σταθερό τόξο 45 μοιρών, έναν περιστρεφόμενο βραχίονα κι ένα σύστημα κατόπτρων, συσκευή που αντικατέστησε τους αστρολάβους και θεωρείται πρόδρομος του εξάντα, (φρ.) γνωστό και ως: α) «ανακλαστικό τεταρτοκύκλιο του John John Hadley», β) «αστροσκόπιο» ή «Θαλάσσιο τεταρτοκύκλιο» κατασκευή και ονοματολογία από τον Caleb Smith.