Ιανουάριος
ο, ουσ.
ο πρώτος μήνας του έτους, αλλιώς: Γενάρης.
Ετυμολογία
< μτγν. Ἰανουάριος < λατιν. Ianuarius < Ianus, αρχ. θεός της Ρώμης, προστάτης των δημοσίων οδών και πυλών της πόλης, της αρχής και του τέλους κάθε ημέρας, μήνα και έτους.
Μυθολογια
Διπρόσωπος Ιανός «Janus bifrons», ρωμαϊκός θεός που το βλέμμα του, στις γλυπτές παραστάσεις, ήταν στραμμένο τόσο στο παρελθόν όσο και στο μέλλον. Μυθολογήθηκε ως εφευρέτης της γεωργίας, της ναυτιλίας και γενικότερα ως εισηγητής του πολιτισμού. Για πολλούς μυθογράφους υπήρξε βασιλιάς της πόλης Janiculum και αργότερα του Λατίου. Η διάρκεια της βασιλείας του υπήρξε μεγάλη, πλούσια, αποδοτική και αξέχαστη για το λαό του έτσι που όταν ο Ιανός πέθανε οι υπήκοοί του τον θεοποίησαν.
Χάρης Παπακυριακού, Λεξικό της Θάλασσας, Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας, Αθήνα 2026, λήμμα «Ιανουάριος», σ. 363. https://navalhistory.gr/lexiko/ιανουαριοσ/