Γυάρος
η, και Γιούρα, τα, ουσ.
(γεωγρ.) αιγαιοπελαγίτικο νησί μεταξύ Άνδρου, Σύρου και Κέας, έχει έκταση 17,574 τ.χλμ. και παραμένει ακατοίκητο τις τελευταίες δεκαετίες, τόπος εξορίας από τους ρωμαϊκούς χρόνους έως και τα χρόνια της χούντας.
Ετυμολογία
< ίσως από το αρχ. γύαλον [= κοίλωμα αγγείου ή πέτρας, σπήλαιο].
Από τον Τύπο
Φώκιες σε παραλίες να θηλάζουν τα μικρά τους και θαλασσοπούλια να φτιάχνουν φωλιές μέσα σε «λαγούμια» στα απόκρυμνα βράχια της. Καταπράσινα λιβάδια Ποσειδωνίας κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εκεί που το φως του ήλιου χάνεται μέσα στο απέραντο γαλάζιο, και ακόμη πιο βαθιά κοραλλιογενείς σχηματισμοί, υποβρύχια τοπία μοναδικής περιβαλλοντικής αξίας και απαράμιλλης ομορφιάς. Αυτή είναι η Γυάρος. Τόπος ιστορίας, μνήμης και απίστευτου φυσικού πλούτου. Άλλοτε ένα νησί εξορίας, σήμερα μια όαση ζωής. Για όλους αυτούς τους λόγους, το 2011 η θαλάσσια περιοχή της Γυάρου εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και το 2019 έγινε η πρώτη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή στις Κυκλάδες.
https://www.wwf.gr/ti_kanoume/fysh/prostaeuomenes_perioxes/gyaros/
Χάρης Παπακυριακού, Λεξικό της Θάλασσας, Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας, Αθήνα 2026, λήμμα «Γυάρος», σ. 194. https://navalhistory.gr/lexiko/γυαροσ/