έλικας
ο, ουσ.
αλλιώς προπέλα, προωθητικό όργανο (θαλάσσιου ή εναέριου μεταφορικού μέσου), που αποτελείται από πτερύγια, ή αλλιώς λεπίδες, τα οποία τοποθετούνται ομόκεντρα και ενιαία σε περιστρεφόμενο άξονα, (φρ.) «έλικας δρομόμετρου / με δύο, τρία ή τέσσερα πτερύγια / με κυλινδρικό κάλυμμα, μεταβλητού βήματος / πλοίων με ατμοστρόβιλους / αριστερόστροφος / βοηθητικός / δεξιόστροφος / δίπτερος / μονοκόμματος / σύνθετος / τετράπτερος / τρίπτερος / χειροκίνητος / χυτός / ανοξείδωτος».
Ετυμολογία
< αρχ. ἕλιξ.
Σημείωμα
Η απόδοση της έλικας εξαρτάται από τους εξής παράγοντες: α) Τα υδροδυναμικά χαρακτηριστικά της γάστρας του πλοίου. β) Τη διαμόρφωση της γάστρας του πλοίου στο πρυμναίο τμήμα μπροστά από την έλικα. γ) Την αποδιδόμενη ισχύ στην έλικα από την κύρια μηχανή. δ) Τον αριθμό των πτερυγίων. ε) Τον αριθμό στροφών της έλικας ανά λεπτό. στ) Τη μέγιστη διάμετρο της έλικας. ζ) Την επιφάνεια και την κυρτότητα των πτερυγίων. η) Την επιθυμητή ταχύτητα του πλοίου
Ιωάννη Κ. Δαγκίνη και Αλεξάνδρου Ι. Γλύκα, «Βοηθητικά μηχανήματα πλοίων», ηλεκτρ. έκδ., Ίδρυμα Ευγενίδου, https://www.eef.edu.gr/media/2527/bmhxanhmatapdf_site.pdf
Χάρης Παπακυριακού, Λεξικό της Θάλασσας, Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας, Αθήνα 2026, λήμμα «έλικας», σ. 261. https://navalhistory.gr/lexiko/ελικασ/